ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 102




                                               

قراول‌خانه

برای روستایی به این نام قراول‌خانه را ببینید. در ساختمان‌های تاریخی ایران، به‌ویژه در قلعه‌ها، ارگ‌ها و برج‌ها بخشی بوده به نام قَراوُل‌خانه. قراول‌خانه معمولاً کاربردهای گوناگونی داشته، از جمله: محل استراحت قراول‌ها و انبار اسلحهٔ آنها بوده که ب ...

                                               

قلعه ایلود

قلعه ایلود مربوط به دوره اشکانیان، صفویان است و در روستای ایلود، بخش مرکزی، شهرستان بستک، استان هرمزگان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۵۳۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

                                               

قلعه بمپور

قلعه بمپور مربوط به دوره ساسانیان - دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ایرانشهر، شهر بمپور جای گرفته است. این اثر در تاریخ ۱ اردیبهشت ۱۳۴۵ با شمارهٔ ثبت ۵۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قلعه بمپور یکی از قلعه‌های نظامی مهم ...

                                               

قلعه پرویزه اوز

قلعه پرویزه اوز مربوط به دوران ساسانیان است که بر فراز کوهی، در ارتفاع ۲۰۰ متری در بخش اوز، لارستان، ۳۴۰ کیلومتری جنوب شرقی شیراز قرار دارد. این بنا از گچ، سنگ، ساروج و خشت ساخته شده و دارای بقایای ایوان، شاه نشین، آب‌انبار، زیر زمین، اتاق و حیاط ...

                                               

قلعه تاریخی دشتاب

با قدمتی قریب به۴۰۰ سال در روستای اسلام‌آباد واقع شده‌است. هنوز قسمت‌های بسیاری از این قلعه سالم باقی مانده‌است. در این قلعه مسجد برج‌های مختلفی وجود دارد. این قلعه با عتباری حدود ۳۰۰ میلیون ریال قرار است که بازسازی واحیا گردد.

                                               

قلعه تاریخی فورگ (قلعه میرزا رفیع خان)

قلعهٔ با عظمت و کم‌نظیر فورگ یا قلعهٔ میرزا رفیع خان که خوشبختانه تا حدود زیادی از گزند حوادث مخرب طبیعی و مصنوعی و دست تطاول زمانه در امان مانده‌است، همچون نگینی شاهوار در میان آثار باستانی و تاریخی استان خراسان جنوبی می‌درخشد. این بنا در زمره ۱ ...

                                               

قلعه جوشین

قلعهٔ جوشین یکی از قلعه‌های تاریخی شهرستان ورزقان در شمال استان آذربایجان شرقی است که در منطقه قره داغ قرار دارد. قلعه جوشین در ۳۵ کیلومتری غرب ورزقان و ۳۰ کیلومتری شرق خاروانا و در ۴ کیلومتری روستای جوشین و در منطقه‌ای کوهستانی و سخت‌گذر در بالا ...

                                               

قنات مزدآباد

قنات مزدآباد در شهرستان شاهین‌شهر و میمه، بخش میمه، شهر میمه واقع شده این اثر در تاریخ ۲۵/۴/۱۳۹۵ در سازمان یونسکو ثبت جهانی شد. همچنین این اثر در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.

                                               

کاخ شهربانی (تهران)

کاخ شهربانی ساختمانی است که در سال ۱۳۱۵ در میدان مشق در مرکز شهر تهران برای اداره شهربانی تهران ساخته شد. وزارت امور خارجه ایران در سال ۱۳۸۱ کاخ شهربانی را از نیروی انتظامی جمهوری اسلامی خریداری نمود و پس از بازسازی آن در دهه گذشته، این ساختمان ر ...

                                               

کاخ مروارید

کاخ مروارید یا کاخ شمس ، کاخی در بلوار ارم مهرشهر کرج، واقع در استان البرز است که در سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ با زیربنای ۲۵۰۰ متر برای زندگی شمس پهلوی ساخته شد. سازه اصلی و طرح کاخ به شکل یک سفره‌ماهی است که صدفی آن را دربرگرفته‌است. این ساختمان بدست ...

                                               

کاربندی

قسمت حد فاصل بین طرح چهار ضلعی تا جایی که ساقه گنبد از آنجا شروع می‌شود، در صورتی که از تقاطع قوس‌های فرعی به وجود آید، کاربندی گویند. به عبارت دیگر کاربندی سازی، نوعی پوشش است متشکل از لنگه طاق‌هایی با قوس معین که تحت قواعدی هندسی همدیگر را قطع ...

                                               

کاروانسرای شاه‌عباسی (نیشابور)

کاروانسرای شاه عباسی نیشابور از بناهای دورهٔ صفویان است که امروزه کاربری موزه و فروش صنایع دستی دارد و در بافت مرکزی شهر نیشابور، خیابان امام خمینی ، قرار دارد. همانند بازار تاریخی نیشابور، گمان بر این است که ساخت این کاروانسرا از جمله اصلاحات دو ...

                                               

کاروانسرای کمارج

کاروانسرای کمارج در ۳۰ کیلومتری کازرون و در سمت راست جاده کازرون - بوشهر در روستای ده کهنه کمارج واقع شده‌است. نقشه کاروانسرا چهار ایوانی و چهار برج در چهار گوشه آن بنا شده‌است. احداث بنای چهار ایوانی با حیاط بازمرکزی سابقه‌ای طولانی در معماری ای ...

                                               

کاروانسرای میان‌کتل

کاروانسرای میان‌کتل از بناهای دوره صفویه در کازرون است. این کاروانسرا تنها کاروانسرای سنگی ایران بوده و در دشت برم واقع شده‌است. این کاروانسرا به دستور شاه عباس صفوی ساخته شده و به همین علت آن را کاروانسرای شاه عباسی نیز می‌نامند. مساحت کل این بن ...

                                               

کاشان

کاشان شهری تاریخی، مرکز شهرستان کاشان و بزرگترین و پرجمعیت‌ترین شهرستان پس از مرکز استان اصفهان میباشد. کاشان را دارالمومنین ، شهر گل و گلاب ، شهر خانه های تاریخی و پایتخت فرش و قالی جهان میخوانند. این شهر زادگاه یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان در ...

                                               

کلیسای بیت‌اللحم

کلیسای بیت لِحِم مقدس یا کلیسای بـِتقـِحـِم مقدس مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اصفهان، خیابانِ نظرِ میانی، میدان بزرگ جلفا واقع شده‌است. این اثر در سال ۱۶۲۸ میلادی بنا شده و در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۶۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ...

                                               

کلیسای سرکیس

کلیسای سرکیس مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جلفا محله ایروان، خیابان خاقانی، کوچه نماز خانه ایروان واقع شده و در سال ۱۶۵۹ میلادی بنا شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۶۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

                                               

کلیسای شوغاگات مقدس

کلیسای سورپ شوغاگات متعلق به کلیسای حواری ارمنی است که در انتهای خیابان شهناز، جنب کارخانه چرم خسروی سابق، واقع شده‌است. گورستان ارامنه تبریز در زمین بزرگی که متعلق به ارامنه تبریز می‌باشد در کنار این کلیسا موجود است.

                                               

کلیسای کاتارینه

کلیسای کاتارینه مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، جلفا، محله چهارسو، خیابان خاقانی، کوچه رامین واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۰۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

                                               

کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس (اصفهان)

کلیسای گریگور لوساوُریچ مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله نو جلفا، خیابان خاقانی، کوچه میدان کوچک واقع شده و در سال ۱۶۳۳ میلادی ساخته شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسی ...

                                               

کلیسای مریم مقدس (تبریز)

کلیسای مریم مقدس یکی از کلیساهای مسیحیان تبریز است. کلیسای مریم مقدس بزرگترین و قدیمیترین کلیسای تبریز است و مراسم بزرگ ملی مذهبی کلیسای حواری ارمنی در این کلیسا برگزار می‌شود. این کلیسا در انتهای خیابان شریعتی ، نبش میدان نماز واقع شده‌است.

                                               

کلیسای مریم و هاکوپ

مجموعه کلیسای مریم و هاکوپ مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، محله نو جلفا، خیابان نظر شرقی، میدان بزرگ واقع شده و در حال حاضر خیابان توحید از مجاور آن عبور می‌کند. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۶۴۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ...

                                               

کلیسای میناس

| دیرینگی = کلیسای میناس مقدس به ارمنی: Սուրբ Մինաս եկեղեցի مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله تبریزی‌ها، کوچه تبریزی‌ها واقع شده، در سال ۱۶۵۹ میلادی ساخته شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۸ به‌عنوان یکی از ...

                                               

کلیسای میناس مقدس

کلیسای میناس مقدس مربوط به دوره قاجار است و در تهران، ده ونک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۶۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

                                               

کلیسای نرسس مقدس

کلیسای نِرسِس مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله سنگتراش‌ها، کوچه سنگتراش‌ها واقع شده و در سال ۱۶۶۶ میلادی بنا شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۰۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

                                               

کلیسای نیکوغایوس

کلیسای نیکوغایوس مقدس مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، نو جلفا، محله قاراکل، کوچه خواجه عابد واقع شده و در سال ۱۶۳۰م بنا شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۰۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

                                               

گل پا در معماری کویری ایران

متأسفانه امروزه در هیچ یک از ساختمان‌های فلات مرکزی و شرقی ایران گل پا دیده نمی‌شود. بخشی از ساختمان‌های کویری فلات ایران و بخش شرقی آن یک نوع معماری درون گرایی وجود داشته با نام گل پا که امروزه به دست فراموشی سپرده شده خاصیت گل پا همان گونه که ا ...

                                               

گنبد تاج‌الملک

گنبد تاج‌الملک در مسجد جامع اصفهان قرار دارد و دقیقاً مقابل گنبد نظام الملک ایجاد شده‌است. مردم آن را "گنبد خاکی" نیز می‌نامند. به دلیل رقابتی که مابین تاج‌الملک و نظام‌الملک وجود داشت این گنبد به سبک رازی ساخته شد و در آن زمان خارج از مسجد قرار ...

                                               

گنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه آرامگاه اُلجایتو است که بین سال‌های ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ میلادی به دستور او در شهر سلطانیه ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی به‌شمار می‌رود. گنبد سلطانیه در فهرست آثار میراث جهانی به ثبت رسیده‌است. گنبد این بنا سومین گنبد بزرگ جه ...

                                               

گنبدخانه

گنبدخانه ها گاهی چون کوشکی تک و آزاد برای مسجد ساخته می‌شد و گاهی مردگرد پیرامون آن ساخته می‌شد. سه بخش مردگرد ، ویژهٔ زنان بود و از بخش پشت محراب آن بیشتر برای نگهداری قرآن بهره می‌گرفتند، یکی از نمونه‌های خوب این گونه گنبدخانه‌ها شبستان کهن مسج ...

                                               

لته‌سر

لته‌سر یا دارورچین گونه‌ای از سازه‌ها در معماری ایرانی است. این‌گونه ابنیه در اکثر نقاطی که دسترسی به چوب زیادتر است مانند جنگل‌ها ونواحی کوهستانی بنا می‌شوند. دارورچین از سه لغت دار یعنی درخت، ور به معنی پهلو و چین به معنی چیدن تشکیل شده‌است. طر ...

                                               

مدرسه اکبریه

مدرسه اکبریه یکی از آثار تاریخی تبریز است که در شمال غرب تبریز و سمت غربی مجموعه صاحب‌الامر قرار دارد و از آثار دوره قاجاریه‌است و حجره‌هایی متعدد برای سکونت طلاب دینی دارد. این مدرسه عمارت دو طبقه مفصلی داشت که در سال ۱۲۶۶ه‍.ق در ضلع غربی و شمال ...

                                               

علی مریم‌کاشانی

استاد علی متولد ۱۲۳۶ میباشد.پدر علی مریم کاشانی که استاد محمد شیخ الاسلامی نام داشت و مادرش زنی هنرمند به نام آزاده دخت ابراهیمی از یک خاندان بزرگ و به نام شهر و فردی معمار زاده بوده است. استاد علی که در زمان ساخت مسجد آقابزرگ ۱۲۶۰–۱۲۵۰ ه. ق حدود ...

                                               

مسجد آقابزرگ

مسجد آقابزرگ مسجد و مدرسه‌ای بزرگ در کاشان، منسوب به آقا سید متشرعی ملقب به آقابزرگ که به هزینه مردی نیکوکار به نام حاج محمدتقی خانبان و پسرش در نیمه قرن ۱۳ق، مقارن با دوران پادشاهی محمد شاه قاجار ساخته شده است.

                                               

مسجد آقاشیخ هادی جلیلی

مسجد آقاشیخ هادی جلیلی ، مسجدی تاریخی در شهر کرمانشاه است که در سال ۱۷۷۱ ساخته شده‌است. بنای اصلی این مسجد مربوط به دوران زندیه بوده و قدیمی‌ترین مسجد در شهر کرمانشاه به شمار می‌آید.

                                               

مسجد آقانور

مسجد آقانور مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان ابن سینا، محله تاریخی دردشت، کوچه مسجد آقا نور واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۱۹۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. مسجد آقا نور از بناهایی است که د ...

                                               

مسجد النبی قزوین

مسجد النبی یا مسجد شاه معروف به مسجد سلطانی مسجدی در شهر قزوین است. این مسجد که مساحتی قریب به ۱۴۰۰۰ متر مربع دارد، کتیبه‌هایی دارد که بر طبق آن فتحعلی‌شاه قاجار بانی مسجد ثبت گردیده. اما شواهدی دال بر وجود مسجد در دوران صفوی نیز وجود دارد، و معم ...

                                               

مسجد امبورک

مسجد امبورک مسجدی واقع در شگر در گلگت-بلتستان، پاکستان است. این مسجد یکی از قدیمی‌ترین مساجد در بلتستانو در شبه قاره هند است. میر سید علی همدانی این مسجد را ساخته‌ است. این بنا یکی از معروف‌ترین و برجسته‌ترین جاذبه‌های مهم توریستی در بلتستان است.

                                               

مسجد امیرچقماق

مسجد امیر چقماق که در تاریخ‌های یزد به نام مسجد جامع نو یا مسجد دهوک نیز خوانده شده‌است در دوره تیموری به همت امیرجلال‌الدین چقماق شامی حاکم یزد از امراء و سرداران و مقرب درگاه شاهرخ و همسرش ستی فاطمه خاتون احداث شده‌است. ساخت این مسجد در سال ۸۴۱ ...

                                               

مسجد جامع بازار تهران

مسجد جامع بازار تهران یا مسجد جامع تهران، کهن‌سال‌ترین مسجد تهران است که قدیمی‌ترین شبستان آن بیش از هزار سال عمر دارد و به مسجد عتیق نیز معروف است. این اثر در تاریخ ۱۹ آذر سال ۱۳۷۵ شمسی و با شماره ۱۷۹۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده‌است.

                                               

مسجد جامع خوزان

مسجد جامع خوزان مسجدی است چهار ایوانی در محلی به همین نام در شهرستان خمینی شهر که در قرن ۸ هجری بر روی آثار دورهٔ سلجوقی در زمان ایلخانی مغول بنا شداست. تاریخچه مرمت در دورهٔ صفوی۱۰۶۸ هجری تعمیرات و الحاقات بسیاری در این بنا انجام شد. ایجاد مناره ...

                                               

مسجد جامع کاشان

مسجد جامع کاشان مربوط به دوره سلجوقیان است و در کاشان، خیابان بابا افضل، محلهٔ میدان کهنه واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

                                               

مسجد جامع کرمانشاه

مسجد جامع کرمانشاه که گاه به اشتباه مسجد چهل‌ستون نیز نامیده می‌شود، در بافت قدیم شهر کرمانشاه، در خیابان مدرس ، نبش جلوخان و نرسیده به خیابان رشید یاسمی واقع شده و از آثار قابل توجه اواخر دورهٔ زندیه است. این مسجد در سال ۱۱۹۶ ه. ق در زمان پادشاه ...

                                               

مسجد جامع میمه

مسجد جامع میمه مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان شاهین‌شهر و میمه، بخش میمه، شهر میمه خیابان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۴ آبان ۱۳۵۱ با شمارهٔ ثبت ۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

                                               

مسجد چقچن

مسجد چقچن مسجدی واقع در شهر خپلو در گلگت-بلتستان، در شمال پاکستان است. این مسجد متعلق به سال ۱۳۷۰ میلادی است و یکی از قدیمی‌ترین مسجدها در منطقه است و مربوط به زمانی است که مردم این منطقه یکباره از آیین بودایی به اسلام، تغییر دین دادند. طراحی مسج ...

                                               

مسجد حاج فرامرز اسدی

این مسجد در مرکز شهر ارکواز ملکشاهی به سال ۱۳۳۲ هجری قمری مطابق با ۱۲۹۲ خورشیدی به فرمان عالیجاه افتخار الحاج توشمال فرامرز اسدی ریاست ایل ملکشاهی و حاکم پشتکوه استان ایلام امروزی و توسط استادکاران اصفهانی ساخته شده‌است. این مسجد اولین مسجد ساخته ...

                                               

مسجد حکیم

مسجد حکیم یا مسجد جورجیر از مساجد چهارایوانی مربوط به پایان دوره صفوی در منطقه قدیمی باب‌الدشت اصفهان در انتهای بازار رنگرزان جای گرفته‌است. این مسجد و در دورهٔ شاه عباس دوم به دست پزشک او حکیم محمد داوود در محل ویرانه‌های مسجد جامع دیلمی جورجیر ...

                                               

مسجد دشتی

مسجد دشتی یکی از نامدارترین سازه‌های دورهٔ ایلخانی است. امروزه در مسجد هیچ کتیبه‌ای که تاریخ دقیق بنا یا نام سازندهٔ آن را مشخص کند وجود ندارد. تا شصت سال پیش در کنار مسجد مناره‌ای مربوط به دورهٔ سلجوقی وجود داشت، ولی روستاییان ناحیه این مناره را ...

                                               

مسجد سلطانی بروجرد

مسجد سلطانی یکی از بناهای تاریخی دیدنی شهر بروجرد است که در مرکز شهر و در کنار راسته بازار بروجرد بنا نهاده شده‌است. این مسجد در زمان فتحعلی شاه قاجار بر روی ویرانه‌های یک مسجد بسیار قدیمی ساخته شد و یکی از بزرگ‌ترین مسجدهای تاریخی کشور می‌باشد. ...

                                               

مسجد شاهزاده (کرمانشاه)

مسجد شاهزاده یا مسجد شازده مسجدی در شهر کرمانشاه است که در محله تیمچه و خیابان جوانشیر این شهر واقع شده‌است و از آثار دورهٔ قاجاریه به شمار می‌رود. این مسجد در حدود سال ۱۲۳۷ قمری توسط محمدعلی میرزای دولتشاه بنا شده‌است.