ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 22




                                               

کشکی

اصطلاح کشکی برای مطالب دروغ و غیر معتبر استفاده می‌شود. مثلا می‌گویند ‹‹کشکی حرف می‌زند›› یعنی حرفهایش پایه و اساسی ندارد. ‹‹حرف کشکی می‌گوید›› یعنی مهمل بافی می‌کند و حرفهایش معتبر نیست.

                                               

اکی‌والان

اکی‌والان یا هم‌ارز به مقداری از یک ماده که لازمست تا با مقدار مشخصی از یک ماده دیگر وارد فعل و انفعال شیمیایی شود گویند. این در واقع نوعی یکای اندازه گیری قدیمی است که در شیمی و زیست شناسی قبل از دورانی که دانشمندان طریقه تعریف فرمول شیمیایی برا ...

                                               

زوال عقلی در پارکینسون

زوال عقل بیماری پارکینسون نوعی از زوال عقل است که در ارتباط با بیماری پارکینسون می باشد. مشابه زوال عقل با اجسام لویی یا DLB، این نوع مشکل نیز ناشی از ترشح غیرنرمال Lewy bodies در مغز است. زوال عقل بیماری پارکینسون به صورت یک اختلال حرکتی شروع می ...

                                               

تصویربرداری عصبی

تصویر برداری عصبی یا تصویر برداری مغز استفاده از تکنیک‌های مختلف به منظور عکس‌برداری به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از ساختار، عملکرد یا فارماکولوژی سیستم عصبی است. این رشته نسبتاً جدیدی بین رشته‌های در پزشکی، اعصاب و روانشناسی است. پزشکانی که در زمی ...

                                               

تصویربرداری مغناطیس پذیر شده

تصویر برداری پذیرفتاری مغناظیسی شده در حقیقت تصویربرداری از وریدها به روش BOLD نامیده می‌شود. در این روش با استفاده از نوعی کنتراست در تصویربرداری تشدید مغناطیسی تصویر متفاوتی از دانسیته اسپین معمولی، T۱ و T۲ بدست می‌آید. SWI با استفاده از جبران‌ ...

                                               

تصویربرداری نوری

مقطع‌نگاری پخش نوری DOT یک روش تصویربرداری کیفی زیست‌پزشکی است که بر اساس فناوری نوری فروسرخ نزدیک بنا نهاده شده‌است. پرتونگاری مقطعی پخش نوری نوعی روش تصویربرداری است که توزیع فضایی ویژگی‌های نوری ذاتی مثل ضریب جذب، پراکندگی و شکست بافت را در می ...

                                               

رگ‌نگاری مخ

رگ‌نگاری مخ یا آنژیوگرافی مخ، نگاره برداری از رگهای خونی درون و اطراف مغز است که معمولاً به منظور شناسایی آنوریسم و ناهنجاری‌های سرخرگی و سیاهرگی استفاده می‌شود. رگ‌نگاری مخ در سال ۱۹۲۷ توسط ویژه گر اعصاب پرتغالی آنتونیو اگاس مونیس و در دانشگاه ل ...

                                               

طیف‌نگاری کارکردی فروسرخ نزدیک

طیف سنجی عملکردی مادون قرمز نزدیک یک تکنیک مانیتورینگ نوری مغز است که از طیف سنجی نزدیک مادون قرمز به منظور تصویربرداری عصبی عملکردی استفاده می کند. با استفاده ازfNIRS ، فعالیت مغز به کمک نور مادون قرمز نزدیک برای تخمین فعالیت همودینامیکی قشر مغز ...

                                               

اومیگاپیل

اومیگاپیل دارویی است که توسط شرکت دارویی نوارتیس جهت درمان کمکی بیماری پارکینسون و اسکلروز جانبی آمیوتروفیک ساخته شد. تحقیق و توسعهٔ این دارو جهت دو بیماریِ یادشده سرانجام به دلیل فقدان هرگونه سودمندی، متوقف شد؛ اما "شرکت دارویی سانترا" امتیاز تو ...

                                               

باربیتورات

باربیتورات یا باربیتورِیت ردهٔ درمانی: باربیتورات‌ها اَشکال دارویی: قرص، شربت و آمپول باربیتورات نام عمومی همهٔ داروهای دژم‌کننده تضعیف کننده و دپرسانت‌های سیستم عصبی مرکزی است. توان باربیتورات می‌تواند از میزان آرام‌بخش تا بی‌هوش‌کننده متغیر باش ...

                                               

پیراستام

پیراستام در آلزایمر و اسکیزوفرنی و اختلالات عروقی مغزی مصرف می‌شود. از این دارو به عنوان عامل کمکی در درمان صرع میوکلونیک با منشاء قشر مخ در بزرگسالان، بهبود عوارض ترک الکل و بهبود حافظه و یادگیری بکار می‌رود.این دارو از مشتقات ریستام‌ها می‌باشد. ...

                                               

تافامیدیس

تافامیدیس دارویی است که برای تسکین علائم بیماری "پلی‌نوروپاتی خانوادگی آمیلوئید" بکار می‌رود. این بیماری که با نامِ "آمیلوئیدوز خانوادگی ترانس‌تیرتین" هم شناخته می‌شود، نوعی بیماری نادر و تخریبی اعصاب است که بالقوه کشنده است. تافامیدیس در نوامبر ...

                                               

سیبوترامین

سیبوترامین که با نام‌های تجاری ریداکتیل و مریدیا هم شناخته می‌شود، دارویی برای کاهش اشتها است. از سال ۲۰۱۰ میلادی استفاده از آن بعلت عوارض قلبی عروقی و افزایش موارد سکته مغزی در بیشتر کشورها ممنوع اعلام شده و از بازار جمع‌آوری گردیده است. سیبوترا ...

                                               

نوسینرسن

نوسی‌نـِرسن با نامِ تجاریِ اسپین‌رازا نام دارویی است که برای درمانِ بیماریِ نادرِ آتروفی عضلانی نخاعی به‌کار می‌رود. این دارو در دسامبر ۲۰۱۶ توسط "سازمان غذا و دارو آمریکا" و در مه ۲۰۱۷ توسط "اتحادیهٔ محصولات پزشکی اروپا" به‌عنوان نخستین دارویِ د ...

                                               

ستیغ عصبی

ستیغ عصبی نواری است تیغه‌مانند از یاخته‌های بنیادی در ناحیهٔ پشتی ـ کناری لولهٔ عصبی که گره‌های نخاعی و مغزی و برخی ساختارهای دیگر را به وجود می‌آورد. همچنان که چین‌های عصبی با یکدیگر جوش خورده و لولهٔ عصبی را تشکیل می‌دهند، برخی از سلول‌های نورو ...

                                               

لوله عصبی

لوله عصبی ، یکی از بخش‌های مهم در جنین مهره‌داران است. در پایان هفته سوم، چین‌های عصبی مجاور بخش میانی رویان به طرف یکدیگر حرکت کرده و ادغام می‌شوند و صفحه عصبی را به لوله عصبی مبدل می‌سازند. تشکیل این لوله در قسمت میانی آغاز شده و به طرفین پیش م ...

                                               

نوتوکورد

در مبحث اندام‌زایی، نوتوکورد ، جسمی میله‌ای شکل است که با موادی مشابه با غضروف ساخته شده. اگر یک گونه در هر مرحله از چرخه زندگی خود دارای نوتوکورد باشد، براساس تعریف به آن طنابدار می‌گویند. نوتوکورد در طول محور قدامی-خلفی قرار داشته و اغلب به سطح ...

                                               

انسفالوپاتی هاشیموتو

انسفالوپاتی هاشیموتو که همچنین به عنوان انسفالوپاتی پاسخگو استروئید مرتبط با تیروئیدیت هاشیموتو شناخته شده‌است ، شرایطی است که با انسفالوپاتی، تیروئیدیت خودایمنی، و واکنش خوب به استروئید شناخته می‌شود. اولین بار در ۱۹۶۶ مطرح شد؛ که گاهی به عنوان ...

                                               

سوماتواستاتین

سوماتواستاتین ، هورمونی است که باعث مهار ترشح بسیاری از هورمون‌ها از جمله هورمون رشد از هیپوفیز می‌شود. این هورمون، یک هورمون پپتیدی دارای ۱۴ تا۲۸ اسیدآمینه بوده که در دستگاه گوارش از معده، روده و لوزالمعده و دستگاه عصبی مرکزی ترشح می‌شود. این هو ...

                                               

هورمون آزادکننده تیروتروپین

هورمون آزادکننده تیروتروپین یا فاکتور هورمونی است که از هیپوتالاموس آزاد می‌شود و موجب ترشح هورمون محرکه تیروئید و پرولاکتین از هیپوفیز می‌شود.

                                               

هورمون آزادکننده هورمون رشد

هورمون آزادکننده هورمون رشد ، هورمونی است که باعث تحریک ترشح هورمون رشد از هیپوفیز می‌شود. این هورمون، یک هورمون پپتیدی دارای ۴۴ اسیدآمینه بوده که از هیپوتالاموس ترشح می‌شود. هورمون آزادکننده هورمون رشد، برای نخستین بار در ۱۸ تا ۲۹ هفتگی بارداری، ...

                                               

انسفالوپاتی

انسفالوپاتی یک اختلال عملکرد یا بیماری مغز است. در پزشکی نوین، انسفالوپاتی یه یک بیماری خاص گفته نمی‌شود، بلکه یک نشانگان یا سندروم همراه با اختلال کلی در کارکرد مغزی است. این نشانگان می‌تواند در اثر عواملی با ریشه ارگانیک و آلی یا ناارگانیک باشد ...

                                               

لمنیسکوس خارجی

لمنیسکوس خارجی مجرایی از آکسون‌ها در ساقه مغز است که اطلاعات مربوط به صدا را از هسته حلزونی مغز به هسته‌های مختلف ساقه مغز و در نهایت به کولیکولوس تحتانی از میان‌مغز منتقل می کند. سه گروه سلولی مجزا، که در مرتبه اول بازدارنده اند، در این الیاف پر ...

                                               

لمنیسکوس داخلی

لمنیسکوس داخلی ، که به نوار ریل یا روبان ریل هم شناخته می شود، یک کلاف از آکسون‌های به شدت میلینی شده اند که در ساقه مغزی، بخصوص در بصل النخاع تقاطع می یابند. لمنیسکوس میانی توسط تقاطع حسی الیاف کمانی داخلی تشکیل شده اند. الیاف کمانی داخلی از آکس ...

                                               

هرم‌های نخاعی (ساقه مغز)

هرم‌های نخاعی ساختارهای جفت شده ساقه بصل النخاع اند که الیاف حرکتی راه هرمی و مسیرهای قشری-پیازی را دربر گرفته که همراه با هم به مسیرهای هرمی معروفند. حد پایینی هرم‌ها، جاییست که الیاف تقاطع پیدا می کنند.

                                               

بافت رابط قدامی

بافت رابط قدامی مجموعه‌ای از بافت‌های عصبی است که دو نیم‌کره مغزی را به هم وصل می‌کند و در جلوی ستون‌های fornix قرار گرفته است. اکثریت این بافت‌های متصل کنندهٔ دو نیم‌کره از جسم پینه‌ای می‌گذرند که ۱۰ برابر بزرگتر از بافت رابط قدامی است، و دیگر ر ...

                                               

پیش‌گوه

پیش‌گُوِه یا پرکونئوس بخشی از لبول آهیانه‌ای بالایی در مغز است. پیش‌گوه در درز طولی میانی بین دو نیم‌کره مغزی پنهان شده است. پیش‌گوه را گاه به عنوان ناحیه داخلی قشر آهیانه‌ای بالایی توصیف می‌کنند. پیش‌گوه مسئول حافظه چندبخشی، پردازش دیداری-فضایی، ...

                                               

مثلث مغزی

مثلث مغزی یا فورنیکس شامل الیافی است که قسمت‌های مختلف یک نیمکره مغز و همچنین قسمت‌های بویایی بین دو نیمکره را به هم ارتباط می‌دهد. دارای ستون‌های قدامی یا ستون‌های مثلث مغزی و ستون‌های خلفی یا ساق‌های مثلث مغزی و الیاف عرضی به نام رابط پاراهیپوک ...

                                               

نوقشر

نوقِشر یا نئوکورتکس ، که با نام نئوپالیوم و ایزوکورتکس نیز شناخته می‌شود، بخشی از مغز پستانداران است. این بخش لایهٔ بیرونی دو نیم‌کره مغزی است و خود از شش لایه I تا VI تشکیل شده است که VI درونی‌ترین و I بیرونی‌ترین لایه آن است. نوقشر بخشی از قشر ...

                                               

هسته سپتال

هسته سپتال مجموعه ای از ساختارها هستند که زیر تاج کورپوس کولاسوم و در جلوی لمینا ترمینالیس قرار دارند. هسته سپتال متشکل از هسته‌هایی با اندازه متوسط است که به گروه‌های میانی، جانبی و خلفی تفسیم میشوند. هسته سپتال اتصالهایی دو طرفه را از پیاز بویا ...

                                               

هسته سپتال مدیال

هسته مدیال سپتوم یکی از هسته‌های سپتوم است. نورونهای موجود در این هسته باعث ایجاد بخش عمده ای از پیامهای منتشر شده از هستهٔ سپتوم می‌شوند. یکی از شاخه‌های اصلی پراجکت شدهاز هسته سپتوم مدیال در هیپوکامپ خاتمه می‌یابد. این هسته در تولید امواج تتا د ...

                                               

لوب خلفی مخچه

لوب خلفی مخچه یا نئوسربلوم ، بخشی از مخچه است که زیر شیار اولیه قرار می گیرد. لوب خلفی بسیار بزرگتر از لوب قدامی بوده و شیار خلفی-جانبی، لوب فلوکولوندولار را از لوب خلفی جدا می کند. برخی مواقع به لوب خلفی مخچه، لوب نئوسربلوم می گویند چرا که از نظ ...

                                               

هسته دندانه‌ای

هسته دندانه‌ای ، دسته ای از نورون‌ها، یا سلول‌های عصبی در دستگاه عصبی مرکزی اند که لبه‌های دندانه‌ای یا دندانه-دار دارند. این هسته در ماده سفید هر کدام از نیم‌کره‌های مخچه قرار داشته، و بزرگترین ساختاری است که مخچه را به بقیه مغز متصل می کند. این ...

                                               

هسته لخته‌ای

هسته لخته‌ای هسته عمقی مخچه است که بلافاصله سمت داخلی هسته دندانه‌ای قرار داشته و کمی نافش را می پوشاند. این هسته، جزو چهار جفت هسته‌های عمقی مخچه بوده که در موقعیت‌های بیرونی تا داخلی قرار گرفته اند: دندانه‌ای، میانجی ، و هسته شیروانی. این هسته‌ ...

                                               

هسته‌های عمقی مخچه

این هسته‌ها، ورودی‌های بازدارنده گابائرژیک یا GABAergic را از سلول‌های پورکنژ قشری، و ورودی‌های تحریکی گلوتامرژیک را از مسیرهای الیاف خزه‌ای و الیاف بالارونده، دریافت می‌کند. بسیاری از الیاف خروجی مخچه، از این هسته‌ها نشأت می‌گیرند. یک استثناء، ا ...

                                               

فرهنگ زانسو

فرهنگ زانسو نوعی فرهنگ لغت است که ترتیبِ الفبایی آن بر پایهٔ ترتیبِ معکوسِ حروفِ هر مدخل است. قبل از ابداع رایانه، فرایند تهیهٔ فرهنگ‌های زانسو بسیار پیچیده و وقت‌گیر بود. اولین فرهنگ زانسوی رایانه‌ای در سال ۱۹۷۴ برای زبان اسپانیایی تهیه شد.

                                               

آیدا سرکیسیان

ریتا آتانث "آیدا" سرکیسیان معروف به آیدا شاملو فرهنگ‌نویس ارمنی‌تبار اهل ایران است. وی آخرین همسر احمد شاملو و نیز همکار او در گردآوری و نگارش کتاب کوچه و سرپرست این مجموعه بعد از احمد شاملو است.

                                               

مکانیک کوانتومی تصادفی

مکانیک کوانتومی تصادفی یک تفسیر از انواع تفسیرهای مکانیک کوانتومی است. کاربرد مدرن تصادفی بودن در مکانیک کوانتومی شامل فرض فضا زمان تصادفات است، این ایده که ساختار فضا زمان در مقیاس‌های کوچک در حال نوسانات متریکی metric و توپولوژیکی است کف کوانتو ...

                                               

موج خودران

در فیزیک نظری نظریه موج خودران اولین نمونه شناخته شده از یک نظریه متغیر پنهان بود که توسط لویی دوبروی در سال ۱۹۲۷ ارائه شد. در نسخه مدرن تر، نظریه دوبروی–بوهم تلاش زیادی برای تفسیر مکانیک کوانتومی به عنوان یک نظریه جبر گرا نمی‌نماید تا درگیر موار ...

                                               

نوشتار و تفاوت

نوشتار و تفاوت مجموعه‌ای از نخستین مقالات دریدا است که در سال ۱۹۶۷ منتشر شد و در میان آثار او جایگاهی ممتاز دارد. دریدا در هریک از این مقالات، که نوعی سکوی پرتاب شمرده می‌شوند، بعضی درون‌مایه‌های بنیادی و روش‌های کلیدی اندیشمندان بزرگ عصر خویش رو ...

                                               

صرف فعل دستوری

در زبان‌شناسی، صرف فعل دستوری یا هم‌یوغش زبان‌دستوری ایجاد مشتقات یک فعل از بن آن از طریق تصریف است. صرف فعل ممکن است بر اساس شخص، شمار، جنس، زمان، نمود، وجه، جهت فعل، و/یا دیگر قواعد دستوری نظیر وجه پرسشی، گذرایی، گواه‌نمایی، انضمام و رابط شماری ...

                                               

اصلاح اصلاحات

اصلاح اصلاحات بیانیه‌ای است که از سوی ۱۰۰فعال سیاسی اصلاح طلب ایران، به جهت استمرار راه اصلاحات صادر گردیده‌است و در آن برای به تبیین آینده و حیات اصلاحات می‌پردازد. این بیانیه توصیه‌هایی به سید محمد خاتمی رهبر اصلاحات می‌کند.

                                               

گام دوم انقلاب

بیانیه گام دوم انقلاب بیانیه‌ای از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای است که به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب ۵۷ در تاریخ ۲۲ بهمن ۱۳۹۷ صادر گردیده‌است و در آن بر "استمرار راه انقلاب ۵۷" به تبیین دستاوردهای چهل سال گذشته می‌پردازد ...

                                               

ارزیابی اتصال کوتاه

ارزیابی اتصال کوتاه ، ارزیابی حداقلی، یا ارزیابی مک‌کارتی ، معنای برخی از اپراتورهای بولی در برخی از زبانهای برنامه‌نویسی می‌باشد که در آن آرگومان دوم فقط در صورتی اجرا می‌شود که آرگومان اول برای ارزیابی یا محاسبه عبارت کافی نباشد. به عنوان مثال، ...

                                               

شرط (برنامه‌نویسی)

در علوم کامپیوتر و در زبان‌های مختلف برنامه نویسی عبارات شرطی ، عبارات شرطی و سازه های شرطی از ویژگیهای است که بسته به ارزیابی درست یا نادرست یک شرایط مشخص شده توسط برنامه نویس ، محاسبات یا اعمال مختلفی را انجام می دهد. این امر همیشه با تغییر انت ...

                                               

مارا-ساد

شکنجه و قتل ژان پل مارا، به‌نمایش درآمده توسط ساکنان تیمارستان شارانتون، به کارگردانی مارکی دوساد یا معمولاً به‌طور خلاصه مارا-ساد نمایش‌نامه‌ای است که توسط پتر وایس نوشته شده و نخستین بار در سال ۱۹۶۳ در آلمان منتشر شد. شیوه این با عنوان نمایش مس ...

                                               

هانسپل

هانسپل یا نرم‌افزار و کتابخانهٔ و غلط‌یاب و صرف برای زبان‌ها با مورفولوژی غنی و ترکیب و کدبندی نویسه است، که در اصل برای زبان مجاری طراحی شده‌است. هانسپل مبتنی بر مای‌اسپل است و سازگاری عقبرو با کتابخانه مای‌اسپل دارد. در حالی که مای‌اسپل از یک ک ...

                                               

خودنویس

خودنویس نوعی از قلم است. در خودنویس برخلاف خودکار، از جوهر مایع روان استفاده می‌شود. خودنویس دارای یک مخزن جوهر مایع است. جوهر خودنویس با استفاده از دو خاصیت مویینگی و گرانش، بدون نیاز به فشار به سطح کاغذ انتقال می‌یابد. مخزن جوهر خودنویس ممکن اس ...

                                               

زین‌العابدین اصفهانی

زین العابدین بن محمدتقی اصفهانی معروف به اشرف‌الکتاب از استادان مسلم خط نسخ در سده سیزدهم هجری و از خوشنویسان در بار ناصرالدین شاه قاجار بود. وی در سال ۱۱۸۷ هجری قمری در اصفهان دیده به جهان گشود و فرزند محمد تقی اصفهانی است.

                                               

غلامعلی اصفهانی

آقا غلامعلی اصفهانی فرزند آقا محمد رحیم اصفهانی از بزرگترین خوشنویسان و نسخ‌نویسان است. او در حدود ۱۲۰۵ ه‍.ق مقارن با سلطنت آقامحمدخان قاجار در محله مسجد جامع اصفهان به دنیا آمد و به سال ۱۲۶۹ ه‍.ق درگذشت. غلامعلی اصفهانی از دوستان نزدیک زین العاب ...