ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 223




                                               

مکان خورشید

مکان خورشید ، یا موقعیت خورشید در آسمان تابعی از هردوی زمان و دستگاه مختصات جغرافیایی مشاهده بر روی سطح زمین است. در حالی که زمین طی یک سال به دور خورشید می‌چرخد، به نظر می‌رسد که در این مدت خورشید با توجه به ستارگان ثابت روی کره آسمان، در امتداد ...

                                               

ابر هیل

در اخترشناسی، ابر هیل یا ابر اورت درونی یا ابر درونی ، ، یک قرص پیرا-ستاره‌ای بسیار گستردهٔ، منطقهٔ درونی ابر اورت است که مرز بیرونی آن تا حدود ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ واحد نجومی از خورشید است، و مرز درونی آن، که به روشنیِ کمتری تعریف شده، از ۱۰۰ تا ۳٬۰ ...

                                               

دم (دنباله‌دار)

دُم و کما، از ویژگی‌های دیده‌شدنی در دنباله‌دارها است، زمانی که دنباله‌دار توسط خورشید، در روشنی قرار می‌گیرد؛ که این در هنگام عبور دنباله‌دار از قسمت‌های درونی سیستم خورشیدی اتفاق می‌افتد، آنها می‌توانند از زمین قابل مشاهده باشند. هنگام عبور دنب ...

                                               

دنباله‌دار فراخورشیدی

یک دنباله‌دار فراخورشیدی یا اگزوکامت ، دنباله‌داری خارج از سامانه ی خورشیدی است که شامل دنباله‌دارهای بین ستاره‌ای و آنهایی که در مدار ستارگان دیگر غیر از خورشید قرار دارند است. نخستین دنباله‌دارهای فراخورشیدی در سال ۱۹۸۷ کشف شدند در اطراف بتا پی ...

                                               

دنباله‌دار مسیر خورشیدی

یک دنباله‌دار مسیر خورشیدی یا خورشیدگذر، یا دنباله‌دار سانگِریزینگ وابسته به گروه ویژه‌ای از دنباله‌دارهاست که هنگام حضیض خود، به فاصلهٔ بسیار کمی با خورشید قرار می‌گیرند. حتی بسیاری از آن‌ها به فاصلهٔ چند هزار مایلی خورشید نیز می‌رسند. گذر از ای ...

                                               

سی/۲۰۰۹ پی ۱

دنباله‌دار گاراد در نیمه دوم سال ۱۳۹۰ آشکار شد. سال ۲۰۰۹ میلادی در استرالیا ستاره شناسی به نام گوردن گاراد آن را کشف کرد، که به احترام این دانشمند گاراد نامیده شد. این دنباله‌دار با سر درخشان، هسته‌ای شبیه ستاره و دنباله‌ای کوتاه و عریض دارد در ا ...

                                               

فهرست دنباله‌دارهای غیردوره‌ای

دنباله‌دارهای غیر دوره‌ای دنباله‌دارهایی هستند که بیش از یک عبور حضیض خورشیدی آن‌ها تأیید نشده است، و در نتیجه به طور کلی دارای دوره‌های مداری بیشتر از ۲۰۰ سال فرض شده‌اند. آن‌ها عبارتند از دنباله‌دارهای تک ظهوری که تنها یک بار از داخل سامانهٔ خو ...

                                               

گیسو (دنباله‌دار)

گیسو ، یا کُما نام پوشش ابرمانندی در اطراف هستهٔ یک دنباله‌دار است. گیسو زمانی تشکیل و دیده می‌شود که دنباله‌دار از نزدیکی خورشید در مدار بیضی شکل بسیار کشیدهٔ خود عبور می‌کند. این هالهٔ دربرگیرندهٔ هسته، با گرم شدن بخش‌هایی از هستهٔ دنباله‌دار ت ...

                                               

هسته (دنباله‌دار)

هسته ، بخش جامد و مرکزی یک دنباله‌دار است، که گاهی یک گلولهٔ برفی کثیف یا توپ‌زبالهٔ یخی نامیده می‌شود. اجزای هستهٔ یک دنباله‌دار از سنگ، گرد و غبار و گازهای منجمد تشکیل شده‌است. هنگامی که توسط خورشید گرم شود، گازها متصاعد می‌شوند و جوّی در اطراف ...

                                               

ریزسیاره

ریزسیاره به آن دسته از اجرام نجومی گفته می‌شود که به طور مشخص نه یک دنباله‌دارند، و از نظر اندازه نیز سیاره نیستند ولی دارای مدار مستقیم و واضحی به دور خورشید باشند. ریزسیاره‌ها می‌توانند سیاره کوتوله، سیارک، تروجان، سانتور، اجرام در کمربند کویپر ...

                                               

پلوتینو

در اخترشناسی، پلوتینوها ، گروهی پویا از اشیاء فرا نپتونی هستند که در رزونانس میانگین حرکت ۲: ۳ با نپتون به گردش مشغولند. این بدان معنی است که برای هر دو بار مدار که یک پلوتینو انجام دهد، نپتون سه بار در مدار خود می‌چرخد. سیاره کوتوله پلوتو بزرگتر ...

                                               

خانواده سیارک

خانواده سیارک ، به یک دسته یا جمعیتی از سیارک‌هایی گفته می‌شود که با هم در عناصر ارزندهٔ مداری؛ مانند نیم‌قطر بزرگ، خروج از مرکز، و شیب مداری مشترک باشند. تصور می‌رود که اعضای یک خانوادهٔ سیارکی از جمعیت سیارک‌ها باقی‌مانده‌های متلاشی شدهٔ یک خان ...

                                               

شکاف کرک‌وود

شکاف‌های کرک‌وود نواحی خالی کمربند سیارک‌ها هستند که به دلیل گرانش قوی مشتری از آن‌جا رانده شده‌اند این مناطق در بخش‌هایی از مدار سیارک‌ها قرار می‌گیرند که نیم‌محور بزرگ مداری دارای دوره تناوبی آنها کسر ساده از دوره تناوب مدار مشتری باشد. این شکا ...

                                               

کمربند سیارک‌ها

کمربند سیارک‌ها یا کمربند اصلی یا کمربند اصلی سیارک‌ها ؛ ، یک قرص پیرا-ستاره‌ای و منطقه‌ای در منظومه خورشیدی است که حدوداً در میان مدارهای بهرام و هرمز واقع شده‌است. در این منطقه تعداد بسیار زیادی اجرام فضایی با شکل‌های نامنظم قرار گرفته‌اند که س ...

                                               

ماه فراخورشیدی

ماه فراخورشیدی ، یک ماه طبیعی است که بر گرد یک سیارهٔ فراخورشیدی در خارج از منظومهٔ خورشیدی یا ستاره‌های دیگر قرار دارد. از مطالعهٔ تجربی ماه‌های طبیعی در سامانهٔ خورشیدی می‌توان نتیجه گرفت که احتمالاً آن‌ها عناصر متداولی در سامانه‌های سیاره‌ای ه ...

                                               

ال‌اس چهارم-۱۴ ۱۱۶

اولین ستاره‌ای است که تا این حد غنی زیرکونیم است. به طوری که سطح این عنصر در این ستاره ۱۰ هزار برابر بیشتر از سطح زیرکونیم موجود در خورشید است. الماس‌های واقعی ترکیباتی کربنی هستند در حالی که بلورهای دی اکسید زیرکونیم در جواهرسازی برای ایجاد الما ...

                                               

ال‌بی‌وی ۲۰–۱۸۰۶

ال‌بی‌وی ۲۰–۱۸۰۶ یک ستارهٔ متغیر آبی درخشان و احتمالاً ستاره دوتایی است که در فاصله‌ای نزدیک به ۲۸٬۰۰۰ سال نوری از خورشید؛ به سمت مرکز کهکشان راه شیری، واقع شده‌است. این ستاره در شمار درخشان‌ترین، پرجرم‌ترین و بزرگ‌ترین ستاره شناخته شده‌است. شعاع ...

                                               

دابلیوآر ۱۰۲کی‌ای

دابلیوآر ۱۰۲کی ای یا ستاره سحابی پیونی یا ستاره سحابی گل صد تومانی با درخشش حدود ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ درخشندگی خورشید و جرم حدود ۱۵۰ جرم خورشیدی یکی از درخشان‌ترین و پرجرم‌ترین ستارگان کهکشان راه شیری است.

                                               

کپلر ۱۶۲۵

الگو:Starbox sources کپلر ۱۶۲۵ ستاره‌ای خورشیدسان با قدر ظاهری ۱۴ است که در صورت فلکی ماکیان قرار دارد. این ستاره در حدود ۷۰۰۰ تا ۸۰۰۰ سال نوری از منظومهٔ شمسی دور است. شعاع آن ۸۰٪ شعاع خورشید و جرم آن نزدیک به ۸٪ بیشتر از جرم خورشید است. در سال ...

                                               

وی۳۵۴ قیفاووس

وی۳۵۴ قیفاووس یک فراغول سرخ در صورت فلکی قیفاووس و در کهکشان راه شیری است. فاصلهٔ این ستاره با خورشید حدود ۹٬۰۰۰ سال نوری است.

                                               

سپر یو وای

سپر یو وای یا یو وای اسکوتی یک ابرغول سرخ روشن و همچنین یک ستاره متغیر در صورت فلکی سپر است. این ستاره یکی از بزرگ‌ترین ستاره شناخته شده از نظر شعاع و همچنین یکی از درخشان‌ترین در نوع خود می‌باشد. شعاع متوسط این ستاره در حدود ۱٬۷۰۸ تخمین زده شده‌ ...

                                               

کمربند شکارچی

کمربند شکارچی یا کمربند جبار یک صورتک در صورت فلکی شکارچی است. و شامل سه ستاره پرنور است: نطاق، نظام و منطقه. نطاق ۸۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و در نور فرابنفش قوی است. درخشندگی نطاق صدهزار برابر خورشید است. نظام ۱۳۴۰ سال نوری از زمین فاصله د ...

                                               

نوار ماژلانی

ابرهای ماژلانی کوچک و بزرگ کهکشان‌های کوتولهٔ نامنظمی هستند که پیش از این تصور می شد که به دور کهکشان را شیری به صورت اقماری در گردش هستند اما کشفیات اخیر نشان داده که سرعت این دو به حدی است که نمی توانند تحت جاذبه راه شیری بمانند بلکه این دو از ...

                                               

ستاره دوگانه

ستارۀ دوگانه یک سامانۀ ستاره‌ای است که در آن دو ستاره به دور مرکز سنگینی سراسری مشترک میان خود گردش می‌کنند. سامانه‌های دارای بیش از دو ستاره را سامانه‌های چند ستاره‌ای می‌نامند. به ستارهٔ دیگر ستارهٔ ندیم یا ستارهٔ همدم نیز گفته می‌شود. بررسی‌ها ...

                                               

ستاره متغیر

ستارهٔ متغیّر به ستاره‌ای گفته می‌شود که به مرحلهٔ ناپایداری رسیده باشد. یا به‌طور کلی ستارهٔ متغیر ستاره‌ای است که میزان درخشندگی آن در نوسان است. این تغییر ممکن است در اثر تغییر در نور تابش شده باشد یا توسط چیزی که بخشی از آن نور را مسدود می‌کن ...

                                               

۴ قنطورس

۴ قنطورس یک ستاره است که در صورت فلکی قنطورس قرار دارد. این ستاره یک زیرغول کلاس B آبی-سفید با قدر ظاهری +۴٫۷۵ است و فاصلهٔ آن از زمین در حدود ۶۴۰ سال نوری است. ۴ قنطورس یک سامانه ستاره‌ای چهارتایی سلسله‌مراتبی است. ۴ قنطورس A که جزء اولیهٔ این س ...

                                               

دی‌ایکس خرچنگ

با قدر ظاهری ۱۴٫۸۱ این ستاره درخشندگی کافی را جهت مشاهده با چشم غیرمسلح ندارد. برای دیدن این ستاره باید از تلسکوپی با حداقل دیافراگم ۴۱ سانتی‌متری استفاده کرد. محیط سطحی اتموسفر ستاره‌ای دی‌ایکس خرچنگ دارای درجه حرارت مؤثر ۲۸۴۰ کلوین می‌باشد که د ...

                                               

قله همیشه‌روشن

به نقطه‌ای در اجرام فضایی منظومهٔ خورشیدی که نور خورشید همیشه به آن‌ها بتابد قله همیشه‌روشن PEL)گفته می‌شود. نحوه گردش یک جرم فضایی و عرض جغرافیایی یک نقطهٔ ویژه بر روی آن جرم باعث وجود چنین نقطهٔ همیشه روشنی می‌شود. در جریان مأموریت فضایی کلمنتا ...

                                               

ولف ۳۵۹

ولف ۳۵۹ یک کوتوله سرخ در صورت‌فلکی شیر و نزدیک دائرةالبروج است. این ستاره با فاصلهٔ حدود ۷٫۹ سال نوری یکی از نزدیک‌ترین ستاره‌ها به خورشید است. با وجود این فاصلهٔ نزدیک، قدر ظاهری‌اش ۱۳٫۵۴ است و بنابراین فقط با تلسکوپ‌های به نسبت بزرگ دیده می‌شود ...

                                               

فهرست ستارگان در ستاره‌نمای هیپارکوس

۶۷۷: α Andromedae آلفرتز, Sirrah ۹۸۸۴: α بره Hamal, Elnath ۲۰۸۱: α Phoenicis ستاره عنقا ۵۴۴۷: β Andromedae میراچ ۴۴۲۷: γ ذات‌الکرسیتیش ۷۵۸۸: α جویEridani آچرنر ۳۱۷۹: α ذاتالکرسیچدر ۸۱۰۲: τ نهنگدور منتور ۹۶۴۰: γ Andromedae آلمش ۷۴۶: β ذات‌الکرسیکف ...

                                               

کاتالوگ انجمن ستاره‌شناسی

کاتالوگ انجمن ستاره‌شناسی یک کاتالوگ ستاره‌ای اخترسنجی بود که بدست انجمن ستاره‌شناسی منتشر می‌شد. نخستین ویرایش گردآوری‌شده آن به نام AGK1 در ۱۸۶۱ توسط فریدریش ویلهلم ارگلاندر آغاز شد. این کاتالوگ از ۱۸۹۰ تا ۱۹۵۴ منتشر می‌شد و در آن ۲۰۰,۰۰۰ ستاره ...

                                               

قرص پیش‌سیاره‌ای

قرص‌های پیش ستاره‌ای توده‌هایی از گرد و غبار و گاز هستند و گونه‌ای قرص پیرا-ستاره‌ای به شمار می‌روند که اغلب حول ستارگان جوان می‌چرخند. جاذبه گرانشی سحابی‌های مولکولی که ابرهای گازی باقیمانده از مهبانگ یا حاصل انفجار دیگر ستارگان هستند سبب فشرده ...

                                               

حلقه برنارد

حلقه برنارد یک نیم حلقه وسیع در صورت فلکی جبار است. وسعت ظاهری آن در آسمان از ابط الجوزا تا ستاره پای راست شکارچی ادامه دارد. فاصله اش با ما ۵۱۸ سال نوری تا ۱۴۳۴ سال نوری است. وسعتش ۱۰۰ تا ۳۰۰ سال نوری است. ممکن است در موقعیتی تاریک که آلودگی نور ...

                                               

آنالوگ زمین

آنالوگ زمین ، که گاهی به آن سیاره یا قمرِ زمین مانند نیز گفته می‌شود؛ ، یک سیاره فراخورشیدی یا قمری در هر سامانه ستاره‌ای است، که انتظار می‌رود در یک موقعیت و شرایط محیطی شبیه به وضعیت موجود کرهٔ زمین؛ در ناحیهٔ کمربند حیات ستارهٔ خود قرارگرفته‌ب ...

                                               

پیش‌سیاره

پیش‌سیاره یا پروتوپلانت ، یک جنین سیاره‌ای بزرگی است که در داخل یک دیسک پیش‌سیاره‌ای ایجاد شده و روند ذوب داخلی آن برای ایجاد لایه‌های تمایز انجام شده‌است. به نظر می‌رسد که پیش‌سیاره‌ها ؛ از خرده‌سیاره‌هایی با اندازه‌ای در حدود یک کیلومتر، که از ...

                                               

سیاره زمین‌سان

سیاره زمین‌سان یا سیارهٔ سنگی یا سیارهٔ زمینی سیاره‌ای است که بیش‌تر از سنگ‌های سیلیکاتی یا فلزها ساخته شده‌است. این سیاره‌ها ساختار صُلب و صخره‌ای مانند زمین دارند. در سامانه خورشیدی چهار سیارهٔ زمین‌سان تیر، ناهید، زمین و بهرام وجود دارد که "سی ...

                                               

سیاره غول‌پیکر

سیارهٔ غول‌پیکر یا غول‌سیاره ، به سیاره‌های بسیار بزرگ گفته می‌شود. پیکر چنین سیاره‌هایی بیشتر به‌طور عمده؛ به جای سنگ یا دیگر مواد جامد، از موادی با نقطه جوش پایین ساخته شده‌است، اما سیاره‌های غول‌پیکر جامد نیز هستند. چهار سیارهٔ غول‌پیکر در سام ...

                                               

چلپاسه (صورت فلکی)

چَلپاسه به معنی سوسمار یا مارمولک یکی از صور فلکی نیم‌کره شمالی آسمان است. چلپاسه از گروه ستارگان کم‌رنگ و پرپیچ‌وخمی تشکیل شده‌است که پیدا کردن آن دشوار است. شکل پیکر چلپاسه در سال ۱۶۸۷ توسط ژوهانس هولیوس به انگلیسی: Johannes Hevelius پدید آمد. ...

                                               

مگس جنوبی

مگس جنوبی یکی از صور فلکی جنوبی است که توسط پیتر دریکسزون کیسر و فردریک د هاتمن در بین سالهای ۱۵۹۵ تا ۱۵۹۷ کشف شد و در سال ۱۶۰۳ توسط ژوهان بایر نقشه برداری شد.

                                               

بنات‌النعش

بَناتُ النَّعش یا بناتِ نَعش نام ۷ ستاره در آسمان است که قسمتی از صورت فلکی دب اکبر را تشکیل می‌دهند. نام‌های دیگر این صورتک عبارتند از هفت‌اورنگ ، هفت برادران ، و نیز: دختران نعش، دختر نعش، بنت النعش، نواعش، کَواعِبِ اَنجُم. گاه این صورت فلکی را ...

                                               

مثلث تابستانی

مثلث تابستانی در پهلوی تیشتر که در اوستایی به معنای سه ستاره است و نمایشگر آمدن تابستان به ایرانزمین می باشد یکی از مشهورترین صورتواره‌های نیمکره شمالی آسمان است. به همین سبب در ایران باستان ماه نخست تابستان را تیشتر می گفتند که امروزه پس از درآم ...

                                               

جی ۱۱۳۲ب

جی ۱۱۳۲ب سیاره‌ای بیرون از سامانهٔ خورشیدی ست که به گرد ستارهٔ کوتوله سرخی به نام گلیز ۱۱۳۲ می‌گردد که ۳۹ سال نوری از زمین دور است.

                                               

پی‌اس‌آر بی۱۵۰۹–۵۸

پی‌اس‌آر بی۱۵۰۹–۵۸ یک ستاره است که در صورت فلکی دوپرگار قرار دارد. یک جسم کوچک و متراکم که قطر آن تنها ۱۲ مایل است، باعث ایجاد این سحابی اشعه ایکس زیبا است که ۱۵۰ سال نوری وسعت دارد. در مرکز این تصویر ساخته شده توسط رصدخانه اشعه X Chandra ناسا یک ...

                                               

۳سی ۲۷۳

۳سی ۲۷۳ یک اختروش در صورت فلکی دوشیزه است. این اختروش اولین اختروش شناخته شده‌است. به لحاظ درخشانی ظاهری درخشان‌ترین اختروش است با قدر ظاهری ~12٫9, و یکی از نزدیکترین اختروش‌ها به خطر داشتن انتقال به سرخ, z = 0٫158 است. و درخشندگی آن D L = ۷۴۹ مگ ...

                                               

۳سی ۲۳۶

کهکشان ۳سی ۲۳۶) یک کهکشان رادیویی "کلاس ۲" ، در کلاسه‌بندی است. ۳سی ۲۳۶ یکی از بزرگترین کهکشان‌های رادیویی شناخته شده‌است که ساختار رادیویی آن دارای اندازهٔ کلی بیش از ۴٫۵ مگاپیکسل است. این گستردگی آن را به دومین شیء بزرگ تاکنون شناخته شده در گیت ...

                                               

فهرست صورت‌های فلکی ذکرشده بطلیموس

فهرست ۴۶ صورت فلکی که تا زمان بطلمیوس نامگذاری شده و توسط وی ذکر شده اند. صورت فلکی سگ کوچک صورت فلکی اسب بزرگ صورت فلکی گاوران صورت فلکی خرس بزرگ صورت فلکی اژدها صورت فلکی ترازو صورت فلکی مار صورت فلکی دلفین صورت فلکی پیکان صورت فلکی بره صورت فل ...

                                               

کهکشان جسم هوگ

کهکشان جسم هوگ از پیچیده‌ترین کهکشان‌ها که در صورت فلکی مار واقع شده‌است. این کهکشان در سال ۱۹۵۰ هنگامی که اخترشناس آرتور هوگ در حال مطالعهٔ این شی غیرمعمول بود دیده شد، خارج این حلقه تحت سلطهٔ ستارههای آبی روشن است، در حالیکه در نزدیکی مرکز توپی ...

                                               

فهرست قمرهای زحل

سیارهٔ زحل طبق تازه‌ترین آمار سال ۲۰۲۰ با داشتن ۸۲ قمر، بیشترین شمار قمرها را در میان سیاره‌های منظومهٔ خورشیدی دارد. این صفحه مربوط به فهرست قمرهای طبیعی سیارهٔ زحل است.

                                               

قمرهای پلوتون

سیاره کوتوله پلوتو دارای پنج ماه شناخته شده می‌باشد. بزرگترین آنها، کارون به نسبت پلوتو، از دیگر ماه‌های طبیعی شناخته شده در دور سیاره‌ها و سیاره‌های کوتوله در منظومه شمسی، بزرگتر است. ماه‌های دیگر پلوتو به نام‌های نیکس، هیدرا، اس/۲۰۱۱ پی ۱ و اس/ ...

                                               

قمرهای مریخ

سیارهٔ بهرام دو قمر طبیعی بسیار کوچک دارد، فوبوس و دیموس، و استدلال می‌شوند که سیارک‌های اسیر شده هستند. از سطح مریخ، حرکت فوبوس و دیموس خیلی متفاوت‌تر از ماه زمین ظاهر می‌شوند. فوبوس چابک از غرب طلوع می‌کند، در شرق غروب می‌کند، و دوباره فقط پس ا ...