ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 38




                                               

زبان کوانیاما

کوانیاما یکی از زبان‌های ملی آنگولا و نامیبیاست. کوانیاما گویش معیار زبان اشیوامبو شمرده‌می‌شود. گویشوران کوانیاما و اندونگازبانان توانایی درک زبان یکدیگر را دارند.

                                               

ساکسونی سفلای هلند

ساکسونی سفلای هلند گروهی از گویش‌های آلمانی سفلای غربی‌اند که در شمال خاوری هلند گویشورانی دارند. این گویش‌ها در هلند متأثر از زبان هلندی‌اند، آنچنانکه پاره‌ای از پژوهشگران آن را زیرشاخه‌ای از این زبان پیش‌نهاده‌اند. ولی گویش‌های ساکسونی سفلایی ک ...

                                               

زبان انگلیسی هندی

زبان انگلیسی هندی گونه ای از زبان انگلیسی است که توسط هندی ها در داخل هند و همین طور هندی های مقیم در سایر نقاط دنیا صحبت می شود.

                                               

زبان بیهاری

زبان بیهاری نامِ مجموعه و گروهِ غربیِ زبان‌های هندوآریایی است و در بیهار و کشورهای همسایه هند گویش می‌شود. برای نمونه، زبان آنگیکا، باجیکا، زبان بوجپوری، زبان ماگهی و زبان میتهیلی -که همه از زبانِ بیهاری هستند- در نپال به راحتی استفاده می‌شود و د ...

                                               

زبان چتیسگری

زبان چتیسگری یا چهتیسگرهی زبان رسمی ایالت چتیسگر هند است و پیرامون هفده و نیم میلیون تن گویشور دارد. به جز چتیسگر شماری از گویشوران این زبان در اوریسا، مادایا پرادش و جارکند نیز می‌زیند. چتیسگری به زبان‌های بگهلی و اودهی نزدیکی‌دارد. برای نگارش ا ...

                                               

زبان دکنی

دکنی گویشی از زبان هندوستانی و زبان رسمی دربار دکن از پیرامون ۱۳۰۰ میلادی بود. امروزه زبان اردو موقعیت پیشین زبان دکنی را از آن خود نموده‌است. دکنی نیز همانند اردو، با آنکه ریشه در زبان هندی داشت، ولی وام‌واژگان فراوانی را از فارسی گرفته‌است؛ زبا ...

                                               

زبان‌های آندامانی

زبان‌های آندامانی دو خانواده زبانی مستقل آندامانی بزرگ و اونگان هستند که توسط بومیان جزایر آندامان سخن گفته می‌شوند. زبان سنتینلی زبان مردمی منزوی است که با بیرون تماسی ندارند و بنابراین در حال حاضر دسته‌بندی‌نشده است.

                                               

زبان‌های نیکوباری

زبان‌های نیکوباری گروهی از چندین زبان آسترونزیایی نزدیک به هم هستند که توسط بیشتر ساکنان جزایر نیکوبار هند گفتگو می‌شوند. آن‌ها در مجموع حدود ۳۰٬۰۰۰ گویشور دارند. بیشتر گویشوران نیکوباری به زبان کار تکلم می‌کنند.

                                               

زبان‌های هند

زبان‌هایی که در هند صحبت می‌شود متعلق به چندین خانواده زبانی هستند. مهم‌ترین و اصلی‌ترین آنها زبان‌های هندوآریایی هستند که توسط ۷۸٫۰۵٪از مردم هند صحبت می‌شود. همچنین زبان‌های دراویدی توسط ۱۹٫۶۴٪ هندی‌ها استفاده می‌شود. زبانهای باقیمانده که توسط ۲ ...

                                               

هندی بمبئی

هندی بمبئی نیم‌زبانی است از زبان هندوستانی که در بمبئی و پیرامونش بدان سخن‌می‌رانند. هندی بمبئی واژگان و اصطلاحاتی چند از زبان‌های مراتی، کونکنی، هندی، اردو، گجراتی و انگلیسی در خود دارد، ولی بیش از همه زیر نفوذ زبان مراتی‌است. به رغم شمار بسیار ...

                                               

عربی یهودی-یمنی

عربی یهودی-یمنی یکی از گویش‌های عربی است که توسط یهودیانی که در یمن زندگی می‌کنند یا می‌کردند تکلم می‌شود. این زبان بسیار با عربی یمنی متفاوت است، و با الفبای عبری نوشته می‌شود. این زبان در شهرهای صنعا، عدن، بیضا و حبان و روستاهای اطرافشان هر کدا ...

                                               

یونانی دموتیکی

یونانی دموتیکی اصطلاحی است که در تضاد با یونانی کاتارووسا برای توصیف گونهٔ عامیانه و محاوره‌ای یونانی نوین به کار می‌رود؛ دموتیکی به‌طور طبیعی از یونانی کوینه تکامل یافته بود و توسط اکثریت قریب به اتفاق یونانیان در یونان امروزی از زمان تأسیس در س ...

                                               

ادبیات اسپرانتو

اسپرانتو به لحاظ قدرت و غنای ادبی و علمی خود، در ترجمهٔ وفادار و نزدیک به اصل آثار گوناگون از توانائی ویژه‌ای برخوردار است. ترجمهٔ هزاران اثر ادبی و علمی مشهور جهان به زبان اسپرانتو - از جمله آثار حافظ، خیام، شکسپیر، گوته، تالکین، و … - اثباتی قا ...

                                               

انتولوژی اسپرانتو

آنتولوژی اسپرانتو یا گلچین ادبی اسپرانتو ، گزیده‌ای ادبی به زبان فراساخته‌ی اسپرانتو است که در آن گلچینی از شعرهایی که به زبان اسپرانتو، توسط شاعران اسپرانتودان در سراسر جهان سروده شده‌اند، گردآوری شده‌است. این کتاب را ویلیام الد، نویسنده و شاعر ...

                                               

اونوا لیبرو

اونوا لیبرو به معنی کتاب اول ، اولین کتابی بود که در آن به شرح زبان اسپرانتو پرداخته شد. این کتاب اولین بار در روز ۲۶ ژوئیه ۱۸۸۷ در ورشو به‌دست دکتر لودویک زامنهوف به زبان روسی منتشر شد. این روز همه‌ساله در سراسر جهان به‌عنوان سال‌گرد تولد زبان ف ...

                                               

زبان خوب

زبان خوب عنوان اثری معروف از پروفسور کلود پیرون، اسپرانتیست نابغهٔ سوئیسی است. این کتاب علمی ۱۰۹-صفحه‌ای نخستین بار توسط انتشاراتی بین‌المللی پرو اسپرانتو در سال ۱۹۸۹ در وین منتشر شد. چاپ دوم این اثر در سال ۱۹۹۷ توسط موزهٔ بین‌المللی اسپرانتو، وا ...

                                               

ضرب‌المثل‌های اسپرانتو

ضرب‌المثل‌های اسپرانتو عنوان کتابی به زبان اسپرانتو است، که توسط آفرینندهٔ این زبان، دکتر لودویک زامنهوف، و بر اساس اثری چند زبانه از پدرش، مارک زامنهوف، نگاشته شده است. نخستین ویراست این اثر در سال ۱۹۱۰ منتشر گردید. برخی از ویرایش‌های بعدی آن تو ...

                                               

کیهان صیادپور

کیهان صیادپور زنجانی ، فوق تخصص بیماری‌های قلبی کودکان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و از چهره‌های جنبش اسپرانتو در ایران است.

                                               

نژاد کودک

نژاد کودک ، شعر بلندی با ۲۵ فصل از شاعر، نویسنده و پژوهشگر ادبیات اسپرانتو، ویلیام الد است. این شعر را شاهکار ویلیام الد دانسته و از برترین اشعار ادبیات اسپرانتو می‌دانند. این شعر اولین بار با مقدمه‌ای از جان فرانسیس در سال ۱۹۵۵ چاپ شد و بعدها وی ...

                                               

نیایش زیر پرچم سبز

نیایش زیر پرچم سبز ، شعری است در شش بند، از لودویک زامنهوف که به زبان اسپرانتو سروده شده‌است. زامنهوف این شعر را در ۱۹۰۵ میلادی در سخنرانی خود در اولین کنگرهٔ جهانی اسپرانتو خواند که در شهر بولوین-سور-مر کشور فرانسه برگزار می‌شد. نام این شعر به پ ...

                                               

اسپرانتیست مادرزاد

اسپرانتیست مادرزاد یا اسپرانتودان مادرزاد به کسی اطلاق می‌شود که زبان فراساخته‌ی اسپرانتو نخستین زبانی باشد که به آن سخن گفته است یا اسپرانتو یکی از زبان‌های والدینی‌اش باشد.

                                               

کانون نویسندگان اسپرانتوزبان

کانون نویسندگان اسپرانتوزبان ، که نام مخفف آن اِوا است، در سال ۱۹۸۳ تأسیس گردید، و نهادی اسپرانتوزبان است که مؤلفین اسپرانتیست یا اسپرانتودان از هر کشور و ملیتی که باشند، می‌توانند به عضویت آن درآیند. هدف اصلی این کانون "ترغیب و ارتقای تألیفات به ...

                                               

کمیته زبان اسپرانتو

کمیته زبان اسپرانتو یا کمیتهٔ زبان که در سال ۱۹۰۵ توسط خالق زبان فراساخته‌ی اسپرانتو، دکتر لودویک زامنهوف و به تأثی از فرهنگستان فرانسه، در نخستین کنگره جهانی اسپرانتو مطرح گردید، برای حفظ و هدایت کردن توسعهٔ زبان علمی اسپرانتو به‌عنوان زبان مشتر ...

                                               

اسپرانتویو

اسپرانتویو ، یا اسپرانتیو ، به معنی "سرزمین اسپرانتو" ، اصطلاحی است که اسپرانتیست‌ها از آن برای نامیدن جامعه اسپرانتو و فعالیت‌های صورت گرفته درباره این زبان به کار می‌برند. هنگامی که دو نفر به زبان اسپرانتو با هم صحبت می‌کنند گفته می‌شود که آنها ...

                                               

فرهنگ اسپرانتو

فرهنگ اسپرانتو ناظر بر کلیهٔ شئونات فرهنگی برآمده از مشارکت اجتماعی قشرها مختلف بشری است که به مدد به‌کارگیری زبان بین‌المللی اسپرانتو پدید آمده‌است. انتشار بیش از ۲۵۰۰۰ کتاب، صدها مجله، و صدها میلیون صفحهٔ اینترنتی فعال به زبان اسپرانتو، برخوردا ...

                                               

زبان اندونگا

زبان اندونگا یکی از زبان‌های بانتو است که در نامیبیا و بخش‌هایی از آن آنگولا بدان سخن می‌رانند. در واقع این زبان گویش استانداردشدهٔ زبان اوامبو می‌باشد.

                                               

زبان کنگوئی

زبان کنگوئی یکی از زبان‌های بانتوست که در میان مردمان کنگوئی -که در جنگل‌های استوایی کشورهای جمهوری کنگو و جمهوری دموکراتیک کنگو می‌زیند- رواج دارد. این زبان یک زبان نواخت‌دار است. واژگان زامبی، جاز و فانک ریشه در زبان کنگوئی دارند.

                                               

زبان ولوف

وُلوف یکی از زبان‌های آفریقایی است که در سنگال، گامبیا و موریتانی رایج است. ولوف یک زبان سنگامبیایی و از خانواده زبان‌های آتلانتیک و زیرشاخه زبان‌های نیجری-کنگویی است.

                                               

زبان چاکتاوی

زبان چاکتاوی زبان سنتی سرخپوستان چاکتاو است که در جنوب خاوری ایالات متحده آمریکا می‌زیند. این زبان به خانوادهٔ زبان‌های ماسکوگی وابسته‌است. از اوایل سدهٔ نوزدهم میلادی کوشش‌های برای نگارش این زبان با الفبای انگلیسی صورت گرفته‌است.

                                               

زبان کریک

زبان کریک یا ماسکوگی زبانی است که سرخپوستان کریک در ایالات متحده آمریکا به‌ویژه در فلوریدا و اکلاهما بدان سخن می‌رانند. گویشوران این زبان در اصل در جورجیا و آلاباما می‌زیستند. در اوایل سدهٔ هجدهم کریک‌ها این زبان را با خود به فلوریدا بردند، ولی د ...

                                               

زبان لاکوتا

زبان لاکوتا ، که به آن لاخوتا ، تتون یا تتون سیوو نیز گفته می‌شود، یک زبان سیویی است که توسط مردم لاکوتا از قبایل سو گفتگو می‌شود. زبان لاکوتا با داشتن ۲۰۰۰ گویشور یکی از پرگویشورترین زبان‌های بومی آمریکا در ایالات متحده را داراست که بیشتر آن‌ها ...

                                               

زبان‌های آلارودی

زبان آلارودی یک خانوادهٔ زبانی پیشنهادی‌است دربرگیرندهٔ زبان‌های قفقازی شمال خاوری و خانوادهٔ مردهٔ زبان‌های هوری-اورارتویی. نخستین کسی که چنین خانوادهٔ زبانی‌ای را پیشنهاد داد فریتس هومل ۱۸۵۴-۱۹۳۶ بود. او این نام را از نوشته های هرودوت بیرون‌کشی ...

                                               

زبان‌های ایبروقفقازی

اصطلاح ایبروقفقازی توسط زبان‌شناس گرجی آرنولد چیکوباوا برای اتحاد سه خانواده زبانی بومی قفقاز یعنی قفقاز جنوبی ، که به آن کارتولی نیز گفته می‌شود. شمال شرقی قفقاز که به آن ناخ-داغستانی نیز گفته می‌شود. قفقاز شمال غربی ، که به آن آبخازی-آدیغی نیز ...

                                               

زبان‌های دنه-ینی‌سئیایی

دنه–ینی‌سئیایی یک خانواده زبانی پیشنهادی متشکل از زبان‌های ینی‌سئیایی سیبری مرکزی و زبان‌های نا-دنه شمال غربی آمریکای شمالی است. این خانواده در میان متخصصان تا حد زیادی پذیرفته شده‌است. بدین ترتیب، زبان‌های دنه-ینی‌سئیایی در کنار بر زبان‌های اسکی ...

                                               

زبان‌های قفقازی شمالی

قفقازی شمالی به شماری از زبان‌های رایج در منطقه شمالی قفقاز و بخش‌هایی از کشورهای گرجستان، ترکیه و آذربایجان اطلاق می‌شود. این زبان‌ها از یک خانواده نبوده و به دو خانواده زبانی مجزا تقسیم بندی می‌شوند. در خانواده غربی زبان‌های کاباردی، آبخازی و آ ...

                                               

زبان‌های نوستراتیک

نوستراتیک یک کلان‌خانوادهٔ زبانی فرضی و بحث‌برانگیز است که بسیاری از خانواده‌های زبانی اوراسیا را دربرمی‌گیرد، هرچند ترکیب و ساختار آن در میان هوادارانش متغیر است. این کلان‌خانواده عموماً شامل این خانواده‌های زبانی دانسته می‌شود: کارتولی و اورالی ...

                                               

پارک ایالتی ایسکی‌گوآلاستو

پارک ایالتی ایسکی‌گوآلاستو که همچنین واله د لا لونا یا دره ماه نیز نامیده می‌شود، یک منطقه حفاظت شده در ایالت سن خوآن در شمال غربی آرژانتین، محدود به شمال با پارک ملی تالامپایا، است، این پارک با مساحت ۶۰۳۷۰ هکتار در سال ۲۰۰۰ در فهرست میراث جهانی ...

                                               

زبان‌های فرمزی

زبان‌های فرمزی زبان‌های مردم بومی تایوان هستند. بومیان تایوان در حال حاضر حدود ۲٪ از جمعیت این جزیره را تشکیل می‌دهند. با این حال، پس از سده‌ها تغییر زبانی، تعداد به مراتب کمتری هنوز می‌توانند به زبان اجدادی خود صحبت کنند. از حدود ۲۶ زبان بومیان ...

                                               

زبان‌های اطلسی

زبان‌های اطلسی یا اطلسی غربی یک زیر گروه اصلی از زبان‌های نیجر-کنگو هستند که در غرب آفریقا گویش می‌شوند. زبان اطلسی در امتداد ساحل اقیانوس اطلس از سنگال تا لیبریا، درمیان رمه‌گردانان فولانی‌زبان گسترش یافته و به سمت شرق در سراسر ساحل، از سنگال تا ...

                                               

زبان‌های اوگری

زبان‌های اوگری شاخه‌ای فرضی از خانوادهٔ زبان‌های اورالی می‌باشد. این نام از جاینامی به نام یوگرا که نام منطقه‌ای در شمال میانهٔ آسیاست گرفته شده‌است. سه زبان مجاری، خانتی و مانسی عضو این خانواده‌اند. پنداشته‌می‌شود که زبان نیااوگری -نیای این خانو ...

                                               

زبان‌های فینو-اوگری

زبان‌های فینو-اوگری نام زیرگروهی از زبان‌های اورالی است. بسیاری از زبان‌شناسان زبان‌هایی چون مجاری، فنلاندی، استونیایی و شماری دیگر را در این دسته جای‌می‌دهند. برخلاف بیشتر زبان‌هایی که در اروپا گویشورانی دارد، این زبان‌ها پیوندی با زبان‌های هند ...

                                               

کلنکن

کلنکن یک سرده از پرندگان بی‌پرواز منقرض‌شده است که حدود ۱۵ میلیون سال در پاتاگونیا آرژانتین می‌زیست. از این سرده تنها یک گونه با نام کلنکن جویلرموی شناسایی‌شده که بقایای آن در سال ۱۹۹۹ میلادی کشف و در سال ۲۰۰۷ میلادی نیز نام‌گذاری و توصیف شد. نام ...

                                               

زبان‌های تبتی-برمه‌ای

زبان‌های تبتی-برمه‌ای نام یکی از زیرشاخه‌های خانواده زبان‌های چینی-تبتی است که شامل زبان‌های غیر چینی این خانواده می‌شود. بیش از ۴۰۰ زبان از این خانواده در جنوب شرق آسیا و بخش‌هایی از شرق و جنوب آسیا گویش می‌شوند. حدود۶۰ میلیون نفر به یکی از زبان ...

                                               

زبان‌های چینی

زبان‌های چینی شاخه اصلی خانواده زبان‌های چینی-تبتی را تشکیل می‌دهند. غالباً مطرح می‌شود که بین زبان‌های چینی و سایر اعضای خانواده اختلاف اساسی وجود دارد، اما این نظر توسط تعداد فزاینده‌ای از محققان رد می‌شود. زبان‌های بای، که طبقه‌بندی آنها دشوار ...

                                               

زبان زرمه

زبان زرمه یکی از زبان‌های سنغایی است. این زبان، زبان بومی بخش جنوب غربی نیجر در آفریقای غربی است، جایی که رود نیجر جریان دارد و پایتخت، نیامی، در آن جا واقع شده‌است. زرمه پس از هوسه، که در جنوب مرکزی نیجر صحبت می‌شود، دومین زبان رایج در این کشور ...

                                               

زبان‌های تسزی

زبان‌های تسزی یکی از هفت شاخه اصلی خانواده زبانی قفقازی شمال شرقی است. براساس آخرین تحقیقات این شاخه به شاخه‌های دیگر تسزی-هینوخی و بژتایی-هونزیبی-خوارشی تقسیم می‌شود. پیشتر این شاخه زبانی به دو منطقه جغرافیایی تسزی شرقی و تسزی غربی تقسیم می‌شد. ...

                                               

زبان‌های کرا-دای

زبان‌های کرا-دای که با نام‌هایی همچون تای-کادای ، دایک ، و کادای نیز شناخته می‌شوند، یک خانوادهٔ زبانی از زبان‌های بسیار نواخت‌بر در جنوبِ چین، شمال باختریِ هند، و آسیای جنوب شرقی است. زبان‌های تایلندی و لائو که به ترتیب زبان‌های ملیِ تایلند و لا ...

                                               

زبان‌های مغولی‌تبار

زبان‌های مغولی‌تبار ، گروهی از زبان‌ها هستند که بیشتر در آسیای شرقیِ مرکزی و به ویژه در مغولستان و کناره‌های آن و قالموقستان به آنها سخن می‌گویند. به‌نام‌ترینِ این زبانها، زبان مغولی است که زبان رسمی کشور مغولستان و مغولستان درونی در چین است. این ...

                                               

زبان ترگامی

زبان ترگامی یا زبان گمبیری زبانی‌است که در میان مردمان ترگامی که در دو روستای گمبیر و کتر در بخش وته‌پور ولایت کنر کشور افغانستان می‌زیند رواج دارد. ترگامی زبانی هندوایرانی و از شاخهٔ نورستانی است. وبگاه اتنولوگ شمار گویشوران این زبان را در ۱۹۹۴ ...

                                               

زبان‌های ایرانی

زبان‌های ایرانی ، یکی از شاخه‌های زبان‌های هندوایرانی از خانواده بزرگ زبان‌های هندواروپایی است و توسط مردمان ایرانی تکلم می‌شود. زبان‌های ایرانی به چهار دوره پیشا ایرانی، ایرانی کهن، ایرانی میانه و ایرانی نو دسته‌بندی می‌شوند. منظور از اصطلاح زبا ...