ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 39




                                               

زبان‌های سلتی

سِلتی که کِلتی یا سلتیک نیز نامیده می‌شود، نام گروهی از زبان‌های هم خانواده در قاره اروپا است. در گذشته، برخی از دانشمندان، زبان‌های رومی‌تبار ایتالی و زبان‌های سلتی را زیر یک شاخهٔ فرضی هند و اروپایی به نام ایتالی - سلتی گروه‌بندی کرده بودند؛ ام ...

                                               

تاریخ زبان چینی

تاریخ زبان چینی در زبان‌شناسی تاریخی شامل تغییرهای گسترده‌ای می‌شود که در طول زمان در زبان چینی رخ داده‌است. چینی بخشی از خانواده زبان‌های چینی-تبتی است که همگی از زبان نیا-چینی-تبتی ریشه گرفته‌اند. رابطه چینی و سایر زبانهای چینی-تبتی و همچنین تل ...

                                               

بوپوموفو

ژویین یا نمادهای آوانگاری ماندارین، همچنین با نام مستعار بوپوموفو، یک سیستم نویسه‌گردانی چینی برای چینی ماندارین و دیگر زبان‌ها و گویش مرتبط است که معمولاً امروزه برای تایوانی ماندارین استفاده می‌شود. این روش همچنین برای رونویسی انواع دیگر چینی، ...

                                               

نویسه‌های چینی

نویسه‌های چینی که به اشتباه به آن الفبای چینی یا حروف چینی هم گفته می‌شود، یک مجموعه واژه‌نگاشت است که برای نوشتن زبان چینی ، زبان ژاپنی و به‌میزان کمتری زبان کره‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند. حروف چینی در گذشته برای نگارش ویتنامی به‌کار برده می ...

                                               

گونه‌های چینی

چینی شاخه‌ای از زبان‌های چینی-تبتی است که شامل صدها زبان‌گونهٔ متفاوت و بدون فهم متقابل نسبت به هم است. این تفاوت‌ها از تفاوت بین زبان‌های رومی گسترده‌ترند و به ویژه در جنوب شرقی کوهستانی چین، بیشتر به چشم می‌آیند. گونه‌ها به‌طور معمول در چند گرو ...

                                               

چینی معیار

چینی معیار یا ماندارین معیار گونهٔ معیار زبان چینی است که بر پایهٔ گویش پکن بنا شده و زبان رسمی جمهوری خلق چین، جمهوری چین و یکی از چهار زبان رسمی سنگاپور است. این زبان یکی از ۶ زبان رسمی سازمان ملل نیز می‌باشد. در محاوره روزمره منظور از ماندارین ...

                                               

چای اولونگ

اولونگ یا چای اولونگ به نوعی از چای گفته می‌شود که در اثر اکسیداسیون ناقص برگه‌های چای تولید می‌شود. این چای معمولاً در کشور چین تولید می‌شود.

                                               

زبان پانگاسینانی

زبان پانگاسینانی یکی از زبان‌های آسترونزیایی و همچنین یکی از دوازده زبان بزرگ در فیلیپین است. عمدهٔ گویشوران این زبان در استان پانگاسینان می‌زیند. پاره‌ای از گوشوران این زبان نیز به ایالات متحده آمریکا مهاجرت‌نموده‌اند. پانگاسینانی در استان پانگا ...

                                               

زبان تاهیتیایی

زبان تاهیتیایی زبانی بومی است که در جزایر انجمن پلی‌نزی فرانسه بدان سخن‌می‌رانند. این زبان وابسته به زبان‌های پلی‌نزیایی خاوری است و با دیگر زبان‌های بومی‌ای که در پلی‌نزی فرانسه گویشورانی دارد بستگی تنگاتنگی دارد. این زبان در آغاز زبانی شفاهی بو ...

                                               

زبان ساموآیی

زبان ساموآیی زبانی است که در جزایر ساموآ -شامل ساموآی مستقل و ساموآی آمریکا- بدان سخن‌می‌رانند. این زبان در دو سرزمین یادشده و در کنار انگلیسی زبان رسمی می‌باشد. ساموآیی از خانوادهٔ زبان‌های پلی‌نزیایی است.

                                               

زبان نیوویایی

نیوویایی یک زبان پلی‌نزیایی، متعلق به زیرگروه مالایو-پلی‌نزیایی از خانواده زبان‌های آسترونزیایی است. بیشترین ارتباط این زبان با زبان تونگایی و با کمی فاصله سایر زبان‌های پلی‌نزیایی مانند مائوری، ساموایی و هاوایی است. نیوویایی و تونگایی با هم زیر ...

                                               

چینی کهن

چینی کهن یا چینی کهنه ، کهن‌ترین مرحله تأیید شدهٔ زبان چینی و نیای تمامی گونه‌های چینی است. نخستین نمونه‌های مکتوب چینی، کتبیه‌های مذهبی جیا گو ون مربوط به حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد در اواخر حکومت دودمان شانگ هستند. در دورهٔ دودمان ژو این زبان ب ...

                                               

زبان بالیایی

زبان بالی یا بالیایی یکی از زبان‌های مالایو-پلینزیایی است که ۳٫۳ میلیون گویشور در بخش‌هایی از اندونزی شامل جزیره بالی، شمال جزیره پنیدا، غرب لومبوک و شرق جاوه دارد. بیشتر گویشوران بالیایی زبان اندونزیایی را نیز می‌دانند. عکس آن متقابلاً برقرار نی ...

                                               

زبان توک پیسین

توک پیسین یکی از چهار نوع گویش مهم زبان های پیجین ملانزی است که در پاپوآ گینه نو گویشورانی دارد. توک پیسین در پاپوآ گینه نو زبان رسمی است و بسیاری ازمردمان آن سامان به‌ویژه در استان غربی، استان خلیج، استان مرکزی، استان خلیج میلنه بدین زبان سخن می ...

                                               

زبان سامی شمالی

Wikipedia contributors, "Northern Sami language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, accessed August 13, 2014.

                                               

زبان کیکویو

زبان کیکویو یک زبان از خانوادهٔ زبان‌های بانتو است که مردمان کیکویو در کشور کنیا بدان سخن می‌رانند. کیکویوها با حدود ۶ میلیون جمعیت بزرگترین گروه قومی کنیا هستند. زبان کیکویو یک زبان نهاد-فعل-مفعول است.

                                               

زبان لوگاندا

زبان لوگاندا یا گاندا یک زبان عمده در کشور اوگاندا است. این زبان از سوی قوم بوگاندا و شماری دیگر از مردمان جنوب این کشور از جمله در کامپالا پایتخت این کشور رواج دارد. این زبان وابسته به شاخهٔ بانتو از خانوادهٔ زبان‌های نیجر-کنگو است.

                                               

گویش ترکی قبرسی

لهجهٔ ترکی قبرسی لهجه‌ای از زبان ترکی استانبولی که مردم ترک قبرس به این زبان تکلم می‌کنند. اتنولوگ شمار گویشوران این زبان را ۱۷۷،۰۰۰ برآورد کرده‌است.

                                               

خانواده زبان اشاره ژاپنی

خانواده زبان اشاره ژاپنی یک خانواده زبانی اشاره شامل زبان اشاره ژاپنی، زبان اشاره کره‌ای و زبان اشاره تایوانی است. میزان تفاوت میان این زبان‌ها اندک است.

                                               

زبان اشاره هنگ کنگی

زبان اشاره هنگ کنگی زبان اشاره‌ای است که توسط ناشنوایان و کم شنوایان در هنگ کنگ و ماکائو استفاده می‌شود. این زبان از کویش جنوبی زبان اشاره چینی ریشه گرفته اما امروزه زبانی مستقل و متمایز از آن است.

                                               

خانواده زبان اشاره عربی

خانواده زبان اشاره عربی یک خانواده زبانی اشاره است که در خاورمیانه و شمال آفریقا از آن استفاده می‌شود. پراکندگی آن ناشناخته است چرا که همه زبان‌های اشاره عربی به‌طور کامل بررسی نشده‌اند.

                                               

خانواده زبان اشاره دانمارکی

خانواده زبان اشاره دانمارکی یک خانواده زبانی اشاره متشکل از زبان اشاره دانمارکی، زبان اشاره نروژی و زبان اشاره ایسلندی است. این خانواده خود زیرگروه خانواده زبان اشاره فرانسوی است.

                                               

زبان یهودی-عربی

زبان یهودی-عربی زبان یهودی مذهبان عرب‌زبان است که در گذشته در خاورمیانه و شمال آفریقا زندگی می‌کردند. از سویی دیگر، گروهی از عرب‌ها نیز به ویژه در سده‌های میانه برای نوشتار زبان خود از الفبای عبری استفاده می‌کرده‌اند که می‌توان آن زبان را نیز یهو ...

                                               

عربی یهودی-تونسی

عربی یهودی-تونسی یکی از گویش‌های عربی تونسی است که توسط یهودیانی که در تونس زندگی می‌کنند یا می‌کردند تکلم می‌شود. سخنوران آن بیشتر کهنسالان هستند و نسل جوان به آن تسلط کامل ندارد. عربی یهودی-تونسی یکی از زبان‌های یهودی-عربی است که همهٔ گویش‌های ...

                                               

عربی یهودی-طرابلسی

عربی یهودی-طرابلسی یکی از گویش‌های عربی است که توسط یهودیانی که امروزه یا در گذشته در لیبی زندگی می‌کردند تکلم می‌شود. عربی یهودی-طرابلسی با عربی لیبیایی امروزی متفاوت و بسیار شبیه به گویش اصلی یکجانشینان لیبی تا پیش از ادغام گویش‌های بادیه‌نشینا ...

                                               

عربی یهودی-مراکشی

عربی یهودی-مراکشی یکی از گویش‌های عربی است که توسط یهودیانی که امروزه یا در گذشته در مراکش و الجزایر زندگی می‌کردند، تکلم می‌شود. بیشتر سخنوران این زبان افراد کهنسال هستند. بیشتر یهودیان مراکش و الجزایر به اسرائیل مهاجرت و از زبان عبری استفاده می ...

                                               

زبان کون

زبان کوِن یا فنلاندی کون یک زبان فینی یا گروهی از گویش‌های فنلاندی است که در شمالی‌ترین مناطق نروژ توسط مردم کون گویش می‌شود. این زبان در سال ۲۰۰۵ به دلایل سیاسی و تاریخی در چارچوب منشور اروپایی زبان‌های محلی یا اقلیت وضعیت زبان اقلیت را دریافت ک ...

                                               

الفبای قزاقی

برای نوشتن زبان قزاقی از سه الفبا استفاده شده‌است: متن سیرلیک، لاتین و عربی. از اسکریپت سیریلیک در قزاقستان و مغولستان استفاده می‌شود. یک فرمان ریاست جمهوری اکتبر سال ۲۰۱۷ در قزاقستان دستور داد که انتقال از سیریلیک به یک اسکریپت لاتین تا سال ۲۰۲۵ ...

                                               

زبان تاتی ایران

زبان تاتی ایران یا تاتی جنوبی از دستهٔ زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی است. گویش‌های این زبان روزگاری از آذربایجان تا شمال خراسان گسترده بود ولی امروزه با ترک‌زبان و فارسی‌زبان شدن بخشی از شمال‌باختری ایران تنها جزیره‌هایی از گویش‌های تاتی در منطق ...

                                               

زبان ایزی

زبان ایزی زبانی‌است از خانوادهٔ زبان‌های ایگبو که در ایالت ابونیی کشور نیجریه گویشورانی دارد. این زبان با زبان‌های ایکوو، ازا و امگبو یک زنجیرهٔ گویشی نزدیک را تشکیل می‌دهد.

                                               

انگلیسی فصیح

لهجه فصیح که به آن انگلیسی ملکه یا انگلیسی پادشاه نیز گفته می‌شود، گونه استاندارد زبان انگلیسی در انگلستان است. گاهی به این گونه، "انگلیسی آکسفورد" یا "انگلیسی بی‌بی‌سی" نیز گفته می‌شود، زیرا این نهادها، نهادهای رسمی ترویج‌کننده این گونه هستند. ع ...

                                               

یونانی کاتارووسا

یونانی کاتارووسا گونهٔ محافظه‌کارانه زبان یونانی نوین است که در اواخر قرن هجدهم میلادی در اثر ترکیب یونانی باستان و یونانی دموتیکی وقت ایجاد شد. در اصل از کاتارووسا به‌طور گسترده‌ای برای مقاصد ادبی و رسمی استفاده می‌شد، هر چند به ندرت در زبان روز ...

                                               

فرهنگ واژگان انگلیسی معاصر لانگمن

فرهنگ واژگان انگلیسی معاصر لانگمن ، یک فرهنگ لغت انگلیسی به انگلیسی کامل است که ویرایش نخست آن توسط انتشارات لانگمن در سال ۱۹۷۸ میلادی منتشر شد. این فرهنگ لغت پیشرفته، به غیرانگلیسی زبانان کمک می‌کند تا معانی واژه‌های خود را به آسانی به دست آورند ...

                                               

قاموس‌اللغه

قاموس اللغه یا قاموس المحیط یا قاموس فیروزآبادی ، با نام کامل قاموس المحیط و القابوس الوسیط الجامع لما ذهب من کلام العرب شماطیط ، فرهنگ لغت عربی به عربی است در چهار جزء.

                                               

فهرست سرزمین‌هایی که آلمانی یک زبان رسمی در آنجا است

سرزمین‌های دیگری در جهان وجود دارند که وضعیت حقوقی متفاوتی را برای زبان آلمانی یا یکی از گویش‌های آن تعریف می‌کنند. آلمانی در این موارد ممکن است از پشتیبانی از برخی از امکانات زبانی مدارس، رسانه‌ها و غیره و حمایت‌های فرهنگی برخوردار باشد، اما یک ...

                                               

فهرست سرزمین‌هایی که روسی یک زبان رسمی در آنجا است

در اینجا فهرست سرزمین‌هایی که زبان رسمی‌شان روسی است ارائه شده‌است. روسی زبان مادری حدود ۱۴۵ میلیون نفر است و ۱۱۰ میلیون نفر آن را به عنوان زبان دوم می‌دانند. روسی زبان رسمی فدراسیون روسیه و یکی از زبان‌های رسمی کشورهای بلاروس، قزاقستان، قرقیزستا ...

                                               

متن کامل سنگ‌نبشته بیستون

متن کامل سنگ‌نبشته بیستون توسط ال. دبلیو. کینگ و آر.سی. تامپسون ترجمه شده‌است، که در این مقاله ترجمه پارسی امروزین متن انگلیسی نوشته شده توسط این دو نفر آورده شده‌است.

                                               

سنگ‌نگاره گودرز

سنگ‌نگاره گودرز پیکره تراشی است که گودرز یکی از شاهان اشکانی بر دامنهٔ کوه بیستون از خود بر جای گذاشته است. در این اثر، پیکره گودرز به سیمای سواری زره‌پوش بر اسبی سواره شده و با نیزه بلند به سواری دیگر حمله کرده او را از اسب واژگون کرده‌است. این ...

                                               

نقش‌برجسته گودرز شاه (سرپل ذهاب)

نقش‌برجسته گودرز شاه نقش‌برجسته‌ای تاریخی مربوط به دوران اشکانیان است که در شهر سرپل ذهاب در استان کرمانشاه قرار دارد. این نقش‌برجسته در پایین نقش‌برجستهٔ آنوبانی‌نی قرار دارد.

                                               

سنگ‌نبشته‌های ساسانی

منظور از کتیبه آثاری است که بر روی سنگ‌ها یا صخره به صورت سنگ‌نبشته و پوست و پاپیروس، فلز، سفال، سنگ‌های قیمتی و چوب نگاشته شده‌است. نگارش کتیبه‌ها غالباً هم زمان با تألیف آنهاست. از این رو این آثار هم از نظر زبان شناسی و هم از جهت تاریخی و اجتما ...

                                               

سنگ‌نگاره‌های برم دلک

سنگ‌نگاره‌های برم دلک مربوط به دوره ساسانیان است و در شیراز، انتهای خیابان کفترک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این اثر بر صخرهٔ کوچکی در برم دلک در حدود ده کیلومتری شرق شی ...

                                               

فرهاد تراش

فرهاد تراش ، فرهاد تاش ، فراتاش ، فَرای تاش اثری که در جهت غربی حجاری و نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون دیواره‌ای عظیم به ارتفاع تقریبی ۴۵ متر و عرض حدود ۲۰۰ متر حجاری شده که مربوط به دوره ساسانیان است که قرار بر احداث کاخی در ان زمان ...

                                               

کتیبه پهلوی تنگ خشک سیوند

کتیبه پهلوی تنگ خشک سیوند ، این کتیبه نخستین سندی است که در آن از سیوند نام برده شده‌است و در آن چگونگی ساخت تخت جمشید شرح داده شده‌است این اثر در تاریخ ۷ مهر۱۳۵۴بشماره ۱۱۱۱در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. این اثر در کنار سیوند خرابه و گورستان ...

                                               

کتیبه سلوک

کتیبهٔ سلوک این کتیبه در تخت جمشید کشف شده و به خط پهلوی نگاشته شده‌است. در سال ۱۸۱۱ میلادی دو کتیبه به زبان پهلوی کشف گردید. کتیبهٔ اول دارای ۱۲ سطر و از شاپور سکانشاه فرمانروای سیستان، پسر هرمز دوم و برادر شاپور دوم و دیدارش از صد ستون تخت جمشی ...

                                               

کتیبه شاپور یکم در حاجی‌آباد

کتیبه شاپور یکم در حاجی آباد در درهٔ رودخانه پلوار در نزدیک آبادی حاجی آباد در جایی به نام غار شیخ علی یا زندان جمشید کتیبه‌ای بر صخرهٔ کوه به دو زبان پهلوی و زبان پارتی نگاشته شده‌است. این ناحیه در چند کیلومتری نقش رستم قرار دارد و جزو ناحیهٔ اس ...

                                               

کتیبه و غار تنگ براق

کتیبه و غار تنگ براق مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان اقلید، کیلومتری جنوب شرقی سده واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۳ مهر ۱۳۷۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کتیبه شاپور یکم در تنگ براق در سال ۱۳۳۵ کتیبه‌ا ...

                                               

کتیبه‌های کرتیر

کتیبه‌های کرتیر به مجموعهٔ چهار کتیبهٔ برجا مانده از کرتیر گفته‌می‌شود. کرتیر روحانی پرنفوذ زرتشتی بود که در مدت سلطنت شش پادشاه ساسانی، از اردشیر بابکان تا نرسه می‌زیست و متجاوز از یک ربع قرن سرنوشت همهٔ کشور را در دست داشت. کرتیر مردی بود قشری، ...

                                               

کتیبه نادری

کتیبه نادری سنگ نوشته‌ای به زبان ترکی در مدخل دربند ارغون شاه در شهرستان درگز کنونی، ملک پدری نادر شاه افشار واقع در کلات خراسان، و پیش از آبادی دربند می‌باشد. اشعار به زبان ترکی به سال ۱۱۵۵–۱۱۵۷ بر روی صخره بزرگی حک شده است. ارتفاع کتیبه از سطح ...

                                               

لوح آنخ آف نا خونسو

لوح آنخ آف نا خونسو به وسیلهٔ آلیستر کراولی و همسرش رز در موزه بولاک در ۱۸ مارس ۱۹۰۴ در قاهره پیدا شد. رز ادیت دو روز قبل طی اتفاقاتی که در هتل افتاد پیام "آنان منتظر تو هستند" را از طرف هورس به کراولی انتقال داد. وقتی آلیستر کراولی او را برای تص ...

                                               

کمیته عملی زبان ملی

کمیتهٔ عملی زبان ملی سازمانی سیاسی بود که توسط سیاست‌مداران بنگالی، با هدف رسمیت بخشیدن به زبان بنگالی در حکومت پاکستان، تأسیس شد. این سازمان یکی از تأثیر گذارترین نهادهای جنبش زبان بنگالی بود. مجلس تمدن نخستین اقدامات را انجام داد که منجر به آفر ...