ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 8




                                               

سی بمل ماژور

سی بمل ماژور از نت‌های: سی بمل، دو، ر، می بمل، فا، سل و لا تشکیل شده و علامت "سرکلید" آن شامل دو "بمل" است. تنالیته همسایه آن سل مینور و تنالیته موازی آن سی بمل مینور است. سی بمل ماژور تنالیته مناسبی برای سازهای بادی است، همانند کلارینت ها، ترومپ ...

                                               

فا ماژور

"فا ماژور" گامی است بر پایهٔ نت فا که از نت‌های فا، سل، لا، سی بمل، دو، ر، می و اکتاو تشکیل شده است و علامت "سرکلید" آن شامل یک بمل می‌باشد. تونالیتهٔ همسایه آن ر مینور و تونالیتهٔ موازی آن فا مینور است. فا ماژور تونالیتهٔ پایه سازهای انتقالی کر ...

                                               

لا ماژور

گام لا ماژور از نت‌های لا، سی، دو دیز، ر، می، فا دیز و سل دیز تشکیل شده و علامت "سرکلید" آن شامل ۳ "دیز" است. تنالیته همسایه آن فا دیز مینور و تنالیته موازی آن لا مینور است.

                                               

لا مینور

گام لا مینور بر سه نوع مینور تئوریک طبیعی، مینور هارمونیک و مینور ملودیک استوار است و گام بزرگ نسبی آن، دو ماژور است و هیچ گونه علامتی در "سرکلید" ندارد. گام لا مینور طبیعی به ترتیب نت: لا،سی،دو،ر،می،فا و سل است. در گام لا مینور هارمونیک ، نت سل ...

                                               

می بمل ماژور

گام می بمل ماژور شامل نت‌های: می بمل، فا، سُل، لا بمل، سی بمل، دو و رِ می‌شود. این تنالیته دارای سه علامت "بمل" در "سرکلید" است. تنالیتهٔ همسایهٔ آن دو مینور و تنالیتهٔ موازی آن می بمل مینور است.

                                               

کوک

کوک در موسیقی به دو معنا می‌تواند به کار گرفته بشود: کوک کردن، به معنای تنظیم یک ساز موسیقی به شکلی که نت‌ها به درستی نواخته شود دستگاه‌های کوک، که هر یک نظامی است که ارتفاع زیر و بمی نت‌های مختلف بر اساس آن تعیین می‌شود.

                                               

بسط و گسترش موسیقی

بسط و گسترش موسیقی در موسیقی کلاسیک، شیوه‌ای است در آهنگسازی که از طریق یک ایدهٔ موسیقایی، به دگرگونی و بازگشت تم یا مواد اولیهٔ قطعه پرداخته و ارتباط برقرار می‌کند. "بسط و گسترش" اغلب در تضاد با واریاسیون است که روشی متفاوت برای رسیدن به همان هد ...

                                               

جمله (موسیقی)

در موسیقی، اصطلاح جمله که گاه به آن عبارت یا پریود هم گفته می‌شود، به نوعی ساختارهای تکرار شونده در فرم موسیقی اطلاق می‌شود. هر جمله معمولاً متشکل از دو فراز است.

                                               

کمای هلدری

در تئوری موسیقی، کمای هُلدِری یا هولدری که با نام کمای عربی هم شناخته می‌شود یک فاصلهٔ کوچک است که تقریباً به اندازهٔ ۲۲٫۶۴۱۵ سنت، یا یک قدم در اعتدال مساوی ۵۳ قسمتی طول دارد. نامیدن این فاصله به عنوان یک کما می‌تواند گمراه‌کننده باشد چرا که این ...

                                               

تور کنسرت

در عرصهٔ موسیقی، تور اصطلاحی است که برای توصیف مجموعه‌ای از کنسرت‌ها به کار می‌رود که توسط یک هنرمند یا یک گروه، در چند شهر یا کشور مختلف انجام می‌شود. غالباً به تورهای کنسرت نام‌های خاصی داده می‌شود تا بتوان بین تورهای مختلفی که یک هنرمند یا گرو ...

                                               

پیانوی دستکاری‌شده

پیانو دستکاری‌شده پیانویی است که صدایش با قرار دادن اشیائی در داخل آن دگرگون شده‌است. این دگرگونی صدا با توجه به نیاز آهنگساز یا نوازنده می‌تواند متفاوت باشد و شیئ‌های گوناگونی مانند گیره، چنگال، پارچه و. برای این منظور استفاده می‌شود. دستکاری کر ...

                                               

تکنیک‌های سازدهنی

در نواختن سازدهنی از شماری تکنیک از جمله بِندینگ ، آوربندینگ ، تانگ‌بلک ، ویبراتو ، گلیساندو و غیره استفاده می‌شود.

                                               

زبان‌لرزه

زبان‌لرزه یک تکنیک استفاده از زبان در نوازندگی سازهای بادی است که برای اجرای نت‌های سریع کاربرد دارد. در این تکنیک هنرمندان با لرزاندن زبان خود، صدایی به حالت "فررررفرررر" ساز در می‌آورند. زبان‌لرزه در سبک موسیقی جاز به‌ویژه در گونهٔ نیو اورلئان ...

                                               

دث گرول

دث گرول ؛ ترجمه: زوزهٔ مرگ) یا به سادگی گرول ؛ ترجمه: زوزه) یا صدای هارش نوعی تکنیک آوازی است که معمولاً خوانندگان دث متال به کار می‌برند؛ خوانندگان دیگر سبک‌های هوی متال، مانند متال‌کور هم ممکن است از این تکنیک استفاده کنند. خواندن با تکنیک دث گ ...

                                               

کروماتیسم

کروماتیسم تکنیکی در آهنگسازی است که در آن پیچ‌های دیاتونیک اصلی و آکوردها با دیگر نت‌های گام کروماتیک در هم آمیخته می‌شوند. کروماتیسم در تضاد یا ادامه ای از تونالیته یا دیاتونیسیسم و مدالیته است. از عناصر کروماتیک به عنوان تزئینات یا جایگزینان اع ...

                                               

سوم خنثی

سوم خنثی ، در تئوری موسیقی یک فاصله بزرگتر از سوم کوچک و کوچک‌تر از سوم بزرگ است. اصطلاح "سوم خنثی" نخستین بار توسط "ژان پیتر لند" در سال ۱۸۸۰ میلادی نام‌گذاری شده‌است. وی درابداع فاصلهٔ "سوم خنثی" به منصور زلزل اشاره می‌کند که به ترتیب توسط فارا ...

                                               

فاصله خنثی

فاصله خنثی ، در تئوری موسیقی یک فاصله بین بزرگ و کوچک است. به عنوان مثال در اعتدال مساوی، سوم بزرگ ۴۰۰ سنت و سوم کوچک ۳۰۰ سِنت است و یک "سوم خنثی" ۳۵۰ سِنت است. یک فاصلۀ خنثی، در معکوس نیز حالت خنثی دارد. به عنوان مثال سوم خنثی، معکوس ششم خنثی اس ...

                                               

نظام کوک خالص

در تئوری موسیقی نظام کوک خالص یک روش کوک‌کردن است که در آن بسامد نت‌ها با استفاده از کسرهایی از اعداد طبیعی کوچک تعریف شده‌اند. فاصله‌ای که به این روش کوک شود یک فاصلهٔ خالص نامیده می‌شود. فاصله‌های خالص در موسیقی مهم هستند چرا که با الگوی ارتعاش ...

                                               

مقدمات نوازندگی درام

در نوازندگی درام، یک رودیمان ، الگویی نسبتاً کوچک در ساختارهای بلند و پیچیده‌تر جریان‌های ریتمیک است. اصطلاح "رودیمان" نه تنها به معنای مقدماتی، بلکه به معنای "اساسی" است. با اینکه تمام قطعات نواخته شده توسط درام، قابلیت تجزیه به رودیمان‌های متعد ...

                                               

پایه (عروض)

در اصطلاح عروض به هریک از میزان‌ها یا افاعیل، پایه یا رُکن می‌گویند؛ مانند فَعولُن، مَفاعیلُن، فاعِلاتُن، مُستَفعِلُن، مَفاعِلَتُن. پایهٔ عروضی، مجموعی از چند هجا حداکثر ۴ و به‌ندرت ۵ هجا است. دو گونهٔ اصلیِ پایه عبارت است از: پایهٔ سالم: آن است ...

                                               

علم عروض

عروض واژه‌ای عربی و به‌معنی فن سنجیدن شعر و شناختن وزن‌ها و بحرهای کلام منظوم با افاعیل عروضی و پیدا کردن اوزان اشعار برپایهٔ آن افاعیل است. به این دلیل این دانش را "عروض" نامیده‌اند که وزن شعر بر آن عرضه می‌شود. برابر پارسی چامه‌سنجی برای آن منا ...

                                               

ماکرون

ماکرون نمادی‌است به شکل یک خط تیره که در بالای واکه‌ها و گاه در پایین آن می‌آید. به‌ندرت نیز این علامت بالا یا پایین همخوان‌ها جای‌می‌گیرد. ماکرون در اصل در غرب برای نشان‌دادن طولانی‌بودن یا سنگینی هجاها در زمینهٔ وزن شعر استفاده‌می‌شد، ولی امروز ...

                                               

موقوف‌المعانی

هرگاه معنای یک بیت، ناقص و برای تکمیل معنای آن به بیت یا بیت‌های بعدی نیاز باشد، به آن دو یا چند بیت موقوف‌المعانی می‌گویند. موقوف به معنای ایستانده و وابسته است و منظور از موقوف‌المعانی این است که درک معنای یک مصراع یا بیت وابسته به معنی مصراع ی ...

                                               

آتش دل (تاج)

"آتش دل" نام تصنیفی است به آهنگسازی عبدالحسین برازنده که روی شعری از حسن صدر سالک در آواز ابوعطا ساخته شده‌است. این تصنیف را اولین بار جلال الدین تاج اصفهانی خوانده‌است.

                                               

سنگ خارا (تصنیف)

تجویدی تصنیف سنگ خارا را در مایهٔ بیات کرد ساخت. اولین بار این تصنیف با صدای مرضیه ضبط و در قالب آلبوم گل‌های رنگارنگ شمارهٔ ۲۶۱ منتشر شد. از جمله اجراهای جدیدتر تصنیف خارا می‌توان به اجرای آن توسط ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان و با آ ...

                                               

کاروان شهید

کاروان شهید نام یک تصنیف از ساخته‌های محمدرضا لطفی است که اولین بار با آواز شهرام ناظری اجرا و در آلبوم چاووش ۸ گنجانده شد. این تصنیف که در اوایل جنگ ایران و عراق ساخته شد، فضایی حماسی دارد و به عنوان "بهترین تصنیف جنگ" توصیف شده‌است.

                                               

گام دیاتونیک

گام دیاتونیک گامی است که از پنج پرده دو نیم پرده تشکیل شده که در آن، نیم‌پرده‌ها بیشترین فاصله را از یکدیگر دارند. دانگ یا تتراکورد به انگلیسی: Tetracorde ترکیبی از چهار نت پی در پی است که حدود آن یک فاصله چهارم درست را تشکیل بدهد. هر گام دیاتونی ...

                                               

هارمونی کوارتال و کوینتال

هارمونی کوارتال در موسیقی یک ساختار هارمونیک ساخته شده از فواصل چهارم درست، چهارم افزوده و چهارم کاسته است. به عنوان مثال با تشکیل سه نت به فاصلهٔ "چهارم درست" روی نت دو، یک آکورد کوارتال ساخته می‌شود. هارمونی کوینتال انگلیسی: quintal harmony ‎ ی ...

                                               

بافت (موسیقی)

مقالهٔ اصلی: یک‌صدایی اگر قطعهٔ موسیقی تنها شامل صدایی واحد با یک خط ملودیک و بدون همراهی سازی دیگر یا هارمونی باشد، آن قطعه دارای بافت مونوفونیک است. اگر به تنهایی آواز بخوانید، نوعی موسیقی مونوفونیک محسوب خواهد شد. اجرای همزمان یک خط ملودیک توس ...

                                               

انتگرال بیضوی

در حساب انتگرال، انتگرال بیضوی بدواً در ارتباط با مسئله طول کمان بیضی مطرح می‌شوند. این انتگرال‌ها را برای اولین بار جیولیو فاگنانو ‏ ‏ و لئونارد اویلر بررسی کردند. ریاضیات نوین، انتگرال بیضوی را به عنوان هر تابع f که بتواند به شکل زیر بیان شود، ...

                                               

تبدیل گسسته

تبدیل گسسته در پردازش سیگنال به تبدیل‌های ریاضیاتی گفته می‌شود که عموماً به‌صورت نگاشت خطی سیگنال‌ها بین دامنه‌های گسسته مانند زمان گسسته و بسامد گسسته هستند. بسیاری از تبدیل‌های انتگرالی رایج در پردازش سیگنال، دارای نسخه‌های گسسته نیز هستند. برا ...

                                               

تابع بسل-کلیفورد

در تجزیه و تحلیل ریاضی، تابع بِسِل-کلیفورد ، که به نام فریدریش بسل و ویلیام کینگدون کلیفورد نامگذاری شده‌است، یک تابع کل از دو متغیر مختلط است می‌تواند برای نظریه توابع بسل مورد استفاده قرار بگیرد. اگر یک تابع کل باشد که با استفاده از تابع گاما م ...

                                               

چندجمله‌ای‌های زرنیک

در ریاضیات، چندجمله‌های زرنیک یک دنباله از چندجمله‌ای‌ها هستند که روی دایره واحد متعامد هستند. نام آنها از نام فیزیکدان نورشناسی فریتسزرنیک برنده جایزه نوبل ۱۹۵۳ در فیزیک و مخترع میکروسکوپی فاز-کنتراست گرفته شده است. این چندجمله ای‌ها نقش مهمی در ...

                                               

چندجمله‌ای‌های متعامد

چندجمله‌ای‌های متعامد به دنباله‌هایی نامتناهی متشکل از چندجمله‌ای‌های حقیقی عمود بر هم اطلاق می‌شود. در فضاهای برداری گوناگون، شکل گیری مفاهیم هندسی از قبیل طول ، زاویه، و تعامد از چگونگی تعیین و تعریف ضرب داخلی بردارها در آن جا آغاز می‌شود.

                                               

تابع نمایی کشیده

تابع نمایی کشیده که به این صورت تعریف می‌شود: f β t = e − t β {\displaystyle f_{\beta }t=e^{-t^{\beta }}} با قرار دادن یک توزیع توانی کسری در یک تابع نمایی به دست می‌آید. در بیشتر کاربردها، این تابع فقط برای شناسه آرگومان t بین ۰ و +∞ معنی دار اس ...

                                               

رشد نمایی

رشد نمایی یا رشد تصاعدی یک کمیت وقتی رخ می‌دهد که آهنگ رشد آن متناسب باشد با مقدار تابع در هر لحظه. تابعی که رشد نمایی دارد، با آهنگی که پیوسته رو به افزایش است، افزایش می‌یابد. اگر دامنهٔ تابع از نقاط گسسته با فاصله‌های برابر ساخته شده باشد، گاه ...

                                               

آزمون جمله

در ریاضیات، آزمون واگرایی جملات یک آزمون ساده برای واگرایی یک سری نامتناهی است: اگر حد جملات سری صفر نباشد یا این حد وجود نداشته باشد آنگاه سری واگرا است. بسیاری از کتاب‌های درسی نام مشخصی برای این آزمون در نظر نمی‌گیرند یا از نام دیگری استفاده م ...

                                               

ضرب تنسوری

در ریاضیات، ضرب تنسوری دو فضای برداری V {\displaystyle V} و W {\displaystyle W} به صورت V ⊗ W {\displaystyle V\otimes W} نوشته می شود. ضرب تنسوری خود تشکیل یک فضای برداری می دهد که مجهز به نگاشت دوخطی ↦ v ⊗ w {\displaystyle \mapsto v\otimes w} از ...

                                               

دنباله دقیق

دنباله دقیق مفهومی در ریاضیات، بخصوص در نظریه گروه‌ها، نظریه حلقه‌ها، نظریه مدول‌ها، جبر همولوژی و همچنین در هندسه دیفرانسیل است. یک دنباله دقیق، دنباله ای است که شامل تعدادی متناهی یا نامتناهی از اشیاء و ریخت های بین آن هاست، به گونه ای که تصویر ...

                                               

مدول تزریقی

در ریاضیات، بخصوص در شاخه ای از جبر مجرد به نام نظریه مدول‌ها، یک مدول تزریقی مدولی چون Q {\displaystyle Q} است که در خواص مهمی با Z {\displaystyle \mathbb {Z} } -مدول Q {\displaystyle \mathbb {Q} } ، یعنی اعداد گویا با در نظر گرفتن ساختار Z {\di ...

                                               

مدول تصویری

در ریاضیات، بخصوص در جبر، دسته مدول‌های تصویری دسته مدول های آزاد روی یک حلقه را وسعت داده، به گونه ای که برخی از خواص اصلی مدول‌های آزاد حفظ می گردد. توصیفات معادل دیگری برای این مدول ها در ادامه خواهد آمد. هر مدول آزاد یک مدول تصویری است، اما ب ...

                                               

مدول آزاد

در ریاضیات، یک مدول آزاد ، مدولی است که دارای پایه باشد، یعنی مجموعه مولدی که شامل عناصر مستقل خطی است. هر فضای برداری یک مدول آزاد است، اما اگر حلقه مربوط به ضرایب یک حلقه تقسیم نباشد، آنگاه مدول های غیر-آزاد نیز شکل خواهند گرفت. اگر یک مجموعه د ...

                                               

فضاهای اوریسون و کاملاً هاسدورف

در توپولوژی، فضای اوریسون یا فضای T 2 1 2 {\displaystyle T_{2{\frac {1}{2}}}} ، فضای توپولوژیکی است که در آن هر دو نقطه را می توان توسط همسایگی های بسته از هم جدا کرد. فضای کاملاً هاسدورف یا فضای هاسدورف تابعی ، فضایی توپولوژیکی است که در آن هر د ...

                                               

فضای پیرافشرده

در ریاضیات، فضای پیرافشرده یک فضای توپولوژی است که هر پوشش باز آن، تظریفی باز دارد که موضعاً متناهی است. این فضاها توسط دیودونه) معرفی شدند. هر فضای فشرده پیرافشرده است. هر فضای هاسدورف پیرافشرده نرمال است، و هر فضای هاسدورف پیرافشرده است اگر و ت ...

                                               

رادیکال ایده‌آل

در نظریه حلقه های جابجایی، رادیکال یک ایده‌آل چون I {\displaystyle I} ، ایده‌آلی است به طوری که x {\displaystyle x} در این رادیکال است اگر و تنها اگر توانی از x {\displaystyle x} در I {\displaystyle I} باشد. ایده‌آل رادیکال ، ایده‌آلی است که براب ...

                                               

میتروید

در ترکیبیات، مِیتروید ساختاری است که مفهوم استقلال خطی در فضاهای برداری را تجرید سازی کرده و تعمیم می دهد. از نظر اصول موضوعه منطقی، روش های بسیاری برای تعریف یک میتروید وجود دارد که مهم ترین آن ها ازین قرارند: براساس مجموعه ها؛ پایه ها و مدارها؛ ...

                                               

الگوریتم FKT

الگوریتم FKT که نام آن از ابتدای نام‌های Fisher, Kasteleyn و Temperley گرفته شده‌است، الگوریتمی است که به شمارش تعداد تطابق کامل در یک گراف مسطح با زمان چندجمله ای می‌پردازد. این کار برای گراف‌های عمومی به صورت P-کامل می‌باشد. شمارش تعداد تطابق، ...

                                               

سنجش مسطح بودن

در نظریه گراف، مسئله سنجش مسطح بودن، مسئله الگوریتمی است راجع به اینکه آیا یک گراف داده شده گراف مسطح است یا خیر. این مسئله در علم کامپیوتر به خوبی بررسی شده‌است که برای آن الگوریتم‌های عملی بسیاری پدید آمده که خیلی از آن‌ها از رمان ساختارهای داد ...

                                               

ضخامت (نظریه گراف)

در نظریه گراف ضخامت گراف G، به حداقل تعداد گراف مسطحی که با یال‌های گراف G می‌توان ساخت گویند. به طوری که اگر k گراف مسطح وجود داشته باشد که همه شامل رئوس یکسانی باشد و حاصل اجتماع این گراف‌ها برابر G شود، آنگاه حداکثر عدد ضخامت این گراف k می‌باش ...

                                               

گراف چرخ

هر گراف G که دارای n راس باشد که n ≥ 4 {\displaystyle n\geq 4} و یکی از رئوس از درجهٔ n − 1 {\displaystyle n-1} و بقیه از درجهٔ سه باشند، را یک گراف چرخ می‌نامیم.